Nieuws

Een wereldreis voor rijstonderzoek

Gepubliceerd op
9 januari 2018

26 september 1964. Tien studenten stappen in het vliegtuig om via Lissabon naar Suriname te vliegen en daar blijft het niet bij. In anderhalf jaar tijd doet de groep 23 landen aan. In elk land onderzoeken ze de omstandigheden waarin boeren rijst en alle andere (sub-)tropische gewassen als suikerriet, ananas of banaan produceren. Veertig jaar later, in 2007, schreven de oud-studenten een boek over hun reis: Rijstreis in Retrospectie.

Alexander Heydendael was één van de geluksvogels die de rijstreis meemaakte. ‘In het boek staan anekdotes van de reis en levenslessen van alle deelnemers’, zegt hij. Zo ook een fragment over een bezoek aan familie Aquino, één van de oudste en rijkste Filipijnse grootgrondbezitters. De studenten werden op zijn hacienda als eregasten ontvangen, maar kregen al snel plaatsvervangende schaamte tijdens een lokale dansvoorstelling die uitmondde in een vechtpartij toen andere gasten met geld gingen gooien. ‘We waren onder de indruk van Benigno Aquino’, vertelt Heydendael. ‘Hij schreef zijn eigen geschiedenis toen hij  ons vertelde: “If you want to solve the socio-economic crisis caused by landowners in this country you have to shoot them all, starting with me.” In 1983 was hij presidentskandidaat en werd bij terugkomst uit de VS op een vliegtuigtrap in Manilla doodgeschoten.’

Robert Best

De bedenker van de rijstreis was Robert Best, rijstdeskundige aan de Landbouw Hogeschool. ‘Een geweldige man’, vertelt Heydendael. ‘Hij regelde alles voor ons, alsof wij zijn kinderen waren.’ Best stuurde de studenten op reis om onderzoek te doen naar de omstandigheden van rijstproductie in alle uithoeken van de wereld. Zelf bleef hij thuis. ‘We hadden allemaal ons eigen vakgebied voor eigen onderzoek’, zegt Heydendael. Als student Ontwikkelingseconomie onderzocht Heydendael zelf de verhouding tussen grondeigendom en pachters. Ook zocht hij in ieder land contact met lokale kranten, tijdschriften en radio om bekendheid te geven aan het unieke project.

De inmiddels gepensioneerde oud-studenten plannen elk jaar nog een reünie. ‘De laatste keer was op 3 december 2017 op de Geertjesweg. Robert Best ontving ons toen op zijn 90ste verjaardag bij de open haard met een glas champagne. Als ik in Wageningen ben, ga ik altijd nog even bij hem langs.’

100x100

Heydendael stuurde zijn herinnering naar de website van 100x100, ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van WUR. Op die site kan ook geld gedoneerd worden voor verschillende projecten die binnen het jubileum worden georganiseerd. De herinneringen worden op de alumnidag (23 juni 2018) tentoongesteld.