Nieuws

Gezondheidsrisico’s bij invoer tropische vissen zijn laag

Gepubliceerd op
12 oktober 2015

De gezondheidsrisico’s voor de mens ten gevolge van de invoer van tropische vissen blijken laag. Dit blijkt uit onderzoek dat Wageningen UR uitvoerde in opdracht van de NVWA.

Jaarlijks worden miljoenen siervissen door de EU ingevoerd. Ter preventie van bacteriële ziekten worden frequent antibiotica toegevoegd aan het water. De vissen kunnen bacteriën en ziekten bij zich dragen, waarvoor ook de mens gevoelig is (zoönosen). De toename van de internationale handel in siervissen kan hierdoor een gezondheidsrisico betekenen voor mensen die in contact komen met deze vissen.

NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) controleert op Schiphol geïmporteerde siervissen op klinische afwijkingen en sterfte conform de EU-wetgeving. Om de eventuele risico’s voor de mens in te kunnen schatten heeft de NVWA een pilotstudie laten uitvoeren in vijftig partijen door Nederland geïmporteerde siervissen op aanwezigheid van potentiële ziekteverwekkers voor mensen, multiresistente bacteriën en residuen van antibiotica. Het onderzoek is uitgevoerd door Central Veterinary Institute (CVI) en Institute of Food Safety (RIKILT), onderdelen van Wageningen UR.

Resultaten onderzoek

Uit de studie blijkt dat de gezondheidsrisico’s laag en vooral beroepsmatig van aard zijn. Zowel in de vissen als in het water zijn multiresistente ESBL-producerende E. coli bacteriën aangetroffen, maar dit zijn geen ziekteverwekkers die voor de mens schadelijk zijn. In de siervissen en in het water werden vaak varianten van het OXA-48-gen gevonden. Deze carbapenemase-genen waren aanwezig in milieuorganismen en niet overdraagbaar naar andere bacteriën. Deze organismen komen veel in het waterig milieu (ook in Nederlands oppervlaktewater) voor en worden niet bij mensen gevonden. In enkele partijen werden visbacteriën gevonden die wel infecties bij mens zouden kunnen geven. Dit kan een risico zijn voor de vishandelaar die vaak met de dieren in contact komt. De kans hierop is klein als er een goede hygiëne op het bedrijf wordt toegepast.

Lage concentraties antibiotica werden in een groot aantal van de partijen gevonden. Dit betrof vooral tetracyclines en fluorochinolonen, maar ook chlooramfenicol, nitrofuranen en malachiet groen. Het preventieve gebruik van deze antibiotica was de reden dat er veel resistente bacteriën werden gevonden in de siervissen. Door verversing van het transportwater bij aankomst in Nederland worden deze concentraties sterk verdund waardoor de antibioticumresiduen snel verdwijnen.

Methode

Het onderzoek richtte zich op het vóórkomen van multiresistente - en potentieel ook voor de mens schadelijke bacteriën in siervissen die vanuit derde landen in Nederland geïmporteerd werden en naar residuen van diergeneesmiddelen in het vistransportwater.
In de pilotstudie werden door NVWA vijftig partijen in Nederland geïmporteerde zoetwatersiervissen vanuit derde landen geselecteerd. Van elke partij werden door CVI de siervissen en het transportwater onderzocht op aanwezigheid van potentieel voor de mens schadelijke en multiresistente bacteriën. Het RIKILT  testte het transportwater op aanwezigheid van residuen van antibiotica. Het onderzoek had ten doel de gezondheidsrisico’s van dergelijk geïmporteerde siervis en transportwater voor de mens in te kunnen schatten.