Groene burgerinitiatieven in beeld gebracht

Nieuws

Groene burgerinitiatieven in beeld gebracht

Gepubliceerd op
18 december 2018

Onderzoekers van Wageningen Environmental Research hebben een methode opgesteld om groene burgerinitiatieven te monitoren. Ook hebben ze een nulmeting uitgevoerd, zodat de ontwikkelingen in de tijd in beeld kunnen worden gebracht. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft deze informatie onder andere gebruikt in de Balans van de Leefomgeving.

Betrokkenheid burgers bij natuur en natuurbeleid

In de huidige netwerksamenleving krijgen natuur, milieu en landschap steeds meer aandacht in nauwe samenwerking met een grote diffuse groep actoren, waaronder groene burgerinitiatieven. Voor de evaluatie van het Natuurpact en de Balans van de Leefomgeving wil het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een kwantitatief beeld krijgen van het geheel van groene burgerinitiatieven en hun impact. Wageningen Environmental Research (WENR) heeft hiervoor een methode ontwikkeld.

Groene burgerinitiatieven

Vier gemeenten verspreid over Nederland zijn bij het onderzoek betrokken (Haaksbergen, Roosendaal, Tiel en Utrecht). De onderzoekers hebben in beeld gebracht hoeveel groene burgerinitiatieven er zijn in deze gemeenten, wat de kenmerken zijn van de initiatieven en wat de (door de initiatiefnemers waargenomen) effecten van de groene burgerinitiatieven zijn. Groene burgerinitiatieven zijn initiatieven waarbij (georganiseerde) burgers de belangrijkste en vaak initiƫrende actor zijn om natuur en landschap te realiseren, te beschermen en/of te beheren.

Nadruk op beleving en sociale cohesie

Uit het onderzoek blijkt dat de groene burgerinitiatieven in de vier gemeenten vooral focussen op doelen voor gebruik en beleving en minder vaak een focus op natuurbescherming hebben. De meeste initiatieven in deze studie doen aan beheer en onderhoud, of aan kleinschalige aanplant en realisatie van natuur. Dat heeft waarschijnlijk onder meer te maken met het expliciete beleid van met name Haaksbergen en Utrecht. De nadruk van veel initiatieven ligt op groenbeheer of gebruiksgroen. De ecologische impact zoals ervaren door de initiatiefnemers van de initiatieven op algemene en bijzondere planten- en diersoorten is vrij laag.

De initiatieven dragen volgens de initiatiefnemers verder vooral bij aan de sociale cohesie en aan het vergroten van natuurbewustzijn. Het gemiddeld aantal actief betrokken burgers bij een initiatief varieert van 13 tot 21. Ten slotte blijken gemeenten een belangrijke rol te spelen voor burgerinitiatieven als subsidieverlener, ecologische kennisleverancier en stimulator.

Toekomst

De onderzoekers hebben mogelijke opties beschreven om de methode in de toekomst te gebruiken.

Om een goed beeld te krijgen is het nodig de vervolgmetingen uit te voeren in een gezamenlijke constructie van gemeenten met een regie-voerende partij, zoals het PBL. De betrokkenheid van gemeenten is essentieel, maar een regie-voerende partij is cruciaal om tot valide en samenhangende resultaten te komen.

Lees meer in dit dossier