Iets lagere gewasopbrengsten in 2015 Koeien & Kansen deelnemers

Nieuws

Iets lagere gewasopbrengsten in 2015 op Koeien & Kansen bedrijven

Gepubliceerd op
24 mei 2016

De gemiddelde gewasopbrengst op de Koeien & Kansen-bedrijven was in 2015 ongeveer 800 kilogram droge stof per hectare (6%) lager dan in 2014. Dit betrof de gemiddelde grasopbrengsten van de 14 bedrijven die zowel in 2014 als in 2015 meededen. De gemiddelde maïsopbrengst daalde met ongeveer 200 kilogram droge stof per hectare. De totale stikstofgift per hectare ligt iets lager dan in 2014. Door de lagere gewasopbrengsten daalt de stikstofefficiëntie van de bodem op het gemiddelde Koeien & Kansen-bedrijf van 70% in 2014 naar 65% in 2015.

Lagere grasopbrengsten

Figuur 1 laat zien dat de gemiddelde netto grasopbrengst van 14 Koeien & Kansen-bedrijven in 2015 zien. Bedrijven 7 en 12 doen in 2015 voor het eerst mee en zijn niet meegenomen in gemiddelde. Deze 14 bedrijven realiseerden in 2015 ongeveer 11,3 ton droge stof per hectare is. Dit is gemiddeld 800 kilogram droge stof per hectare lager dan in 2014.

 Figuur 1: Netto gewasopbrengst grasland op Koeien & Kansenbedrijven in 2014 en 2015
Figuur 1: Netto gewasopbrengst grasland op Koeien & Kansenbedrijven in 2014 en 2015

Deze opbrengsen zijn gerealiseerd bij een totale stikstofgift uit drijfmest en kunstmest van 444 kilogram N per hectare in 2015. Deze is slechts 1 kilogram N per hectare lager ten opzichte van 2014 (Figuur 2). Met een 7 procent lagere grasopbrengst bij nagenoeg dezelfde stikstofgift lijken de groeiomstandigheden voor gras en de gerealiseerde efficiëntie in 2015 minder goed dan in 2014. Toch hebben 5 bedrijven in 2015 wel een hogere grasopbrengst per hectare behaald. Vooral bedrijf 6 (+1200 kg ds/ha) en bedrijf 10 (+2100 kg ds/ha) halen een hogere grasopbrengst. Beide bedrijven dienden in 2015 iets meer stikstof toe op grasland dan in 2014, respectievelijk 7 en 11 kilogram N meer per hectare. Een hogere bemesting is echter geen garantie voor een hogere gewasopbrengst: op bedrijf 15 was in 2015 de gewasopbrengst 1900 kilogram droge stof per hectare lager dan in 2014 met 7 kilogram meer stikstof per hectare.

Figuur 2: Totale stikstofgift uit meststoffen op grasland voor Koeien & Kansen-bedrijven in 2014 en 2015
Figuur 2: Totale stikstofgift uit meststoffen op grasland voor Koeien & Kansen-bedrijven in 2014 en 2015

Hogere stikstofefficiëntie op maisland

De gemiddelde netto maïsopbrengst was in 2015 ongeveer 17,2 ton droge stof per hectare op de 14 Koeien & Kansen-bedrijven die zowel in 2014 als in 2015 deelnamen aan het project. Ten opzichte van 2014 was deze gemiddelde opbrengst bijna 200 kilogram droge stof per hectare lager Dat komt overeen met een opbrengstverlaging van 1 procent. Dit blijkft uit figuur 3. De toediening van stikstof uit meststoffen op maïsland was in 2015 gemiddeld 198 kilogram stikstof per hectare. In 2014 was dit 212 kilogram N per hectare, ongeveer 7% hoger (Figuur 4). Op maïsland is dus met een fors lagere bemesting een iets lagere gewasopbrengst gerealiseerd. Een hogere efficiëntie dus. Deze verbetering van de efficiëntie op maïsland kan op bedrijfsniveau niet voorkomen dat de stikstofefficiëntie van de bodem door de lagere grasopbrengst afneemt van 70% in 2014 naar 65% in 2015.

Figuur 3: Netto gewasopbrengst maïsland op Koeien & Kansenbedrijven in 2014 en 2015
Figuur 3: Netto gewasopbrengst maïsland op Koeien & Kansenbedrijven in 2014 en 2015

Opbrengstverschillen tussen bedrijven

Vijf bedrijven realiseerden in 2015 een hogere maïsopbrengst. Vooral bedrijven 9 en 10 vallen op. Op bedrijf 9 stijgt de maïsopbrengst van 16 ton droge stof per hectare in 2014 naar 21,9 ton in 2015, terwijl op bedrijf 10 de maïsopbrengst stijgt van 13,6 ton in 2014 naar 17,7 ton droge stof per hectare in 2015. Beide bedrijven realiseren deze hogere opbrengst bij een fors lagere stikstofgift in 2015. Figuur 4 laat zien dat bedrijf 9 bijna 35 kilogram N per hectare minder aan werkzame stikstof toediende en bedrijf 10 ruim 20 kilogram N per hectare minder toediende.

Figuur 4: Totale stikstofgift uit meststoffen op maïsland voor Koeien & Kansen-bedrijven in 2014 en 2015
Figuur 4: Totale stikstofgift uit meststoffen op maïsland voor Koeien & Kansen-bedrijven in 2014 en 2015

Op de bedrijven 1 en 13 dalen de maïsopbrengsten in 2015 fors met respectievelijk 4,8 en 4,9 ton droge stof per hectare ten opzichte van 2014. Dit ondanks dat iets meer stikstof is toegediend. Gemiddeld genomen is de maïsopbrengst in 2015 niet veel veranderd, maar op veel bedrijven zijn grote verschillen te zien tussen 2014 en 2015.

Toelichting interpretatie getallen 2015

Twee nieuwe bedrijven vanaf 2015

2015 is de groep met Koeien & Kansenbedrijven uitgebreid met twee nieuwe bedrijven. Tegelijkertijd is afscheid genomen van 2 bedrijven die in 2014 nog wel meededen. Om de resultaten van de gewasopbrengst en bemesting goed te kunnen vergelijken, zijn in dit artikel de resultaten van de twee nieuwe en twee bedrijven waarvan afscheid is genomen, niet meegenomen in het gemiddelde. Het gemiddelde is daarom gebaseerd op 14 bedrijven. De gewasopbrengsten van de nieuwe bedrijven (7 en 12) zijn ter illustratie wel voor 2015 in de figuren weergegeven.

Variatie in gewasopbrengsten

Dit artikel laat zien dat er een grote variatie in gewasopbrengst is. Soms kan een lagere gewasopbrengst worden verklaard door een lagere bemesting, maar dit is niet altijd het geval. Er kunnen ook andere oorzaken een rol spelen. In sommige delen van het land kwam in 2015 bijvoorbeeld de grasgroei laat op gang door een koud voorjaar. Ook heeft in bepaalde gebieden droogte een rol gespeeld. Naast weersinvloeden kunnen ook andere factoren invloed hebben zoals o.a. stikstofnalevering na het scheuren van grasland of het inzaaien van maïs onder groeizame omstandigheden of juist onder koude omstandigheden. Ook kan een gewas telen op een ander perceel een grote invloed op de opbrengst hebben omdat de grondsoort en grondwatertrap beter of minder geschikt zijn voor de teelt van het gewas.