Bodemvruchtbaarheid biodiversiteit

Nieuws

Kennis van bodemvruchtbaarheid achilleshiel voor werken aan biodiversiteit

Gepubliceerd op
24 april 2015

Heldere biodiversiteitsdoelen, gerichte maatregelen en meer kennis van bodemvruchtbaarheid zijn de basis voor het werken aan biodiversiteit op melkveebedrijven. Dat concluderen Wageningen UR Livestock Research en duurzaamheidsspecialisten vanuit de zuivelsector in een advies aan Duurzame Zuivelketen.

Het begrip biodiversiteit staat voor variatie in soorten binnen een ecosysteem. In de afgelopen decennia heeft de modernisering van de landbouw geleid tot een afname van de biodiversiteit in weilanden en akkers op melkveebedrijven. Dat proces wil Duurzame Zuivelketen (DZK) stoppen en ombuigen naar verbetering en daarom heeft ze aan Wageningen UR Livestock Research advies gevraagd om een plan voor de sector op te stellen hoe dat doel te bereiken. Dat plan is beschreven in de vorm van een routekaart en beschrijft activiteiten die de partners binnen DZK op sectorniveau zouden kunnen uitvoeren om de gewenste verbetering te verwezenlijken.

Concrete acties

In de routekaart vormen drie acties het hart van de aanpak. De eerste actie bestaat uit het benoemen van doelen en streefwaarden die in de loop van de tijd verder uitgewerkt en aangescherpt kunnen worden. Deze doelen moeten geformuleerd worden in herkenbare boerentaal en uitnodigend zijn om maatregelen te nemen. De tweede actie is het nemen van maatregelen door melkveehouders en het meten van effecten daarvan. Het gericht werken aan het verbeteren van de biodiversiteit is alleen mogelijk wanneer er in de sector voldoende kennis is over de relaties tussen biodiversiteit enerzijds en bodemgebruik, gewasopbrengsten en economie anderzijds. Vandaar is de derde actie het ontwikkelen van  extra kennis en hulpmiddelen. Nieuwe kennis en hulpmiddelen zijn niet alleen nodig voor melkveehouders, maar ook voor alle adviseurs rondom de melkveehouders. Bij beide doelgroepen is maar zeer beperkt kennis over biodiversiteit en bodemvruchtbaarheid aanwezig.

Aandachtspunten bij uitvoering

De effectiviteit in de aanpak wordt bereikt door te werken via meerdere sporen. Communicatie met melkveehouders neemt volgens de onderzoekers een belangrijke plaats in bij de uitvoering van het plan van aanpak door de zuivelsector. In de routekaart maken zij onderscheid  tussen verschillende groepen melkveehouders op basis van hun interesse voor, en ervaring met biodiversiteit. Groepen melkveehouders die bereid zijn om te pionieren met het werken aan ambitieuze biodiversiteitsdoelen verdienen een ander programma dan groepen die liever wachten tot collega’s nieuwe werkwijzen hebben uitgetest. Naast de bijdrage die communicatie kan leveren is het ook van belang dat de zuivelsector zorgt voor voldoende stimulansen. Bijvoorbeeld heldere spelregels over wat van melkveehouders wordt verwacht en nieuwe kennis en hulpmiddelen. Maar ook financiële vergoedingen of andere voordelen voor melkveehouders die zich extra inspannen voor biodiversiteit zullen een stimulans zijn.

Dit project werd uitgevoerd in opdracht van Duurzame Zuivelketen en provincie Overijssel. Het werd gefinancierd door het Productschap Zuivel en provincie Overijssel.