Kringlooptoets stimuleert dialoog over sluiten voedselkringloop

Nieuws

Kringlooptoets stimuleert dialoog over sluiten voedselkringloop

Gepubliceerd op
24 maart 2016

Voor een duurzame landbouw en veehouderij is het belangrijk de kringlopen voor nutriënten te sluiten. Hiervoor zijn maatregelen in beleid en praktijk nodig. Maar wat zijn nu precies de verwachte consequenties van die maatregelen? De Kringlooptoets van Wageningen UR maakt dit inzichtelijk. Dit kan helpen om het gesprek tussen stakeholders zorgvuldig en feitelijk te laten verlopen.

‘De naam ‘kringlooptoets’ is misschien wat misleidend’, stelt Theun Vellinga van Wageningen UR Livestock Research, die het instrument samen met Ferry Leenstra heeft ontwikkeld ‘Het is niet bedoeld om iets goed of af te keuren. Je moet het zien als een nu nog kwalitatief ex-ante evaluatie-instrument. De Kringlooptoets geeft inzicht in de effectiviteit en uitvoerbaarheid van maatregelen om voedselkringlopen te sluiten. We stellen vast wat er feitelijk zal gebeuren als de maatregel genomen wordt. Bij voorkeur gebeurt dat in gesprek met stakeholders’.

Makkelijker tot een oplossing

Die feiten zijn belangrijk om het gesprek tussen verschillende stakeholders op gang te brengen, zegt Vellinga. ‘De opvattingen over wat nu precies de beste maatregelen zijn om kringlopen te sluiten, lopen zeer uiteen. Overheden, de diervoederindustrie, veehouders en milieuorganisaties kunnen een andere weging toekennen aan beleidseffecten. Maar met de uitkomst van de Kringlooptoets staan die effecten zelf in ieder geval niet ter discussie. Je biedt dus feitelijke informatie waarmee partijen samen veel beter tot een gezamenlijke oplossing kunnen komen.’

Totaalbeeld

Heb je het over het sluiten van kringlopen, dan gaat de discussie al snel over technische aspecten, zoals ‘het optimaliseren van processen’ of ‘beter voer’. Die discussies zijn zeker zinnig, vindt Vellinga. ‘Maar je bent dan steeds stukjes van kringlopen aan het verbeteren, terwijl beslissingen van mensen de grootste invloed hebben. Door transport, handel en verwerking komen in feite allemaal stukjes van kringlopen bij elkaar. Op de schakelpunten daartussen ontstaan economische en ethische keuzes. Door die schakelpunten inzichtelijk te maken, ontstaat een totaalbeeld.’

Economische en maatschappelijke effecten

Als voorbeeld noemt Vellinga de varkensproductie: ‘Brabant kent veel varkenshouderijbedrijven, terwijl het voer voor een deel in bijvoorbeeld Brazilië wordt geproduceerd. Je kunt de vraag stellen of de varkens niet beter in Brazilië kunnen worden grootgebracht. Maar je kunt er ook aan denken om het voedsel voortaan alleen nog uit eigen regio of land in te kopen. We kunnen aangeven wat de keuzes betekenen voor de nutriëntenkringloop. Maar we kijken ook naar de economische en maatschappelijke effecten.’

Niet makkelijker, wel zuiverder

En zo zijn er allerlei maatregelen te evalueren, zegt Vellinga. ‘Stel dat een groep bedrijven van plan is over te stappen op biologische landbouw. Of stel dat de voedselverspilling in bedrijfskantines wordt aangepakt. Wat dragen deze maatregelen bij aan het behoud van nutriënten in de kringloop? De kennis die je met de Kringlooptoets verzamelt, is nodig om het gesprek goed te kunnen voeren. Het maakt het gesprek niet per se makkelijker, maar wel zuiver.’

De Kringlooptoets is ontwikkeld door Wageningen UR Livestock Research in samenwerking met zeven partijen: Provincie Noord-Brabant, Nevedi, Natuur en Milieu, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Ministerie van Economische Zaken, Brabantse Milieu Federatie en RIVM.

Neem contact op met de expert