Larven van krill bekeken die onder winters zee-ijs leven

Nieuws

Larven van krill bekeken die onder winters zee-ijs leven

Gepubliceerd op
28 januari 2016

De larven van de kreeftachtige Antarctische krill bevinden zich in hun eerste winter vaak dicht onder het ijs. Met behulp van ijsnet SUIT (Surface and Under Ice Trawl) hebben onderzoekers voor het eerst de verspreiding en aantallen krill-larven onder het ijs van de Zuidelijke Oceaan op grote schaal kunnen bekijken. Het aangetroffen bestand krill-larven onder het ijs bleek te bestaan uit meerdere kleine populaties, die onderling weer verschilden in leeftijd en grootte. Deze informatie kan helpen bij het bepalen van het beleid voor het beheer van Antarctische krill. Het onderzoek is nu gepubliceerd in het tijdschrift Polar Biology.

Foto: Antarctisch krill (Euphausia superba). (Foto: Jan Andries van Franeker)

Er zijn wereldwijd veel verschillende soorten krill. Maar in de zuidelijke oceaan komt één soort in groten getale voor: Antarctisch krill (Euphausia superba). Deze soort vormt een belangrijke voedselbron voor veel soorten walvissen, vogels, zeehonden en pinguïns, die het hele jaar door of gedeelten van het jaar in het zuidpoolgebied leven. Jonge krill wordt daarnaast ook gegeten door bijvoorbeeld vissen, kwallen en andere kreeftachtigen. Ondanks dat deze dieren ook andere voedselbronnen hebben, is Antarctisch krill onmisbaar voor het in stand houden van het ecosysteem.

Onderzoeksschip Polarstern in het winterse zee-ijs van de Weddell Zee. Foto: Jan Andries van Franeker
Onderzoeksschip Polarstern in het winterse zee-ijs van de Weddell Zee. Foto: Jan Andries van Franeker

Er wordt ook veel door de mens op Antarctisch krill gevist omdat het veel zeldzame voedingstoffen bevat. Het wordt gebruikt als voedsel voor de kweek van garnalen en vis, in de veehouderij, in de farmaceutische en cosmetische industrie, voor consumptie of verwerkt tot krill-oliecapsules. Met behulp van vangstgegevens van vissers en resultaten uit wetenschappelijk onderzoek wordt er door de internationale organisatie CCAMLR (Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources) op toegezien dat de krill op een duurzame manier bevist wordt. Hierbij wordt er niet alleen gekeken naar het effect van bevissing maar ook naar andere factoren die de krillpopulatie kunnen beïnvloeden. Een voorbeeld hiervan is de mogelijke afname van zee-ijs door klimaatverandering, wat een belangrijke rol speelt in het leven van Antarctische krill.

Aan de achterzijde van Polarstern wordt de SUIT naar binnen gehaald. Foto: Jan Andries van Franeker
Aan de achterzijde van Polarstern wordt de SUIT naar binnen gehaald. Foto: Jan Andries van Franeker

Om visserij duurzaam te houden is het belangrijk dat het deel van de populatie dat wordt weggevist, weer wordt aangevuld met jonge individuen. Met andere woorden, de krill moet oud genoeg worden om de kans te krijgen zich voort te planten (ouder dan twee jaar). Daarom wordt er onderzoek gedaan naar de overleving en levenswijze van krill-larven en jonge krill. De wintermaanden zijn het eerste obstakel voor de krill-larven die in de zomer ervoor zijn geboren, omdat er dan weinig voedsel in het zeewater te vinden is. Eén manier om hier mee om te gaan is door zich te voeden met algen en andere kleine organismen die ze van de onderkant van het zee-ijs ‘afschrapen’.

Onderzoek onder het ijs is niet makkelijk

Het is niet gemakkelijk om onderzoek te doen in de zuidelijke oceaan. Het zee-ijs en het veranderlijke weer bemoeilijken het bemonsteren van het leven onder het ijs, en vooral over de overleving van soorten in de winter is dan ook relatief weinig bekend. Van jonge krill is het over het algemeen bekend dat ze zich in de winter in het oppervlaktewater bevinden, dicht onder het ijs. Voor wetenschappers is dit een erg moeilijk te bemonsteren plek. Op kleine schaal is er wel onderzoek gedaan naar de krill-larven, bijvoorbeeld met behulp van duikers, maar met het ijsnet SUIT hebben onderzoekers van IMARES, de Universiteit van Brits Columbia en AWI (Alfred Wegener Instituut) voor het eerst een krill-larvenpopulatie op grote schaal kunnen onderzoeken. Bij het bekijken van een populatiestructuur wordt bijvoorbeeld gekeken naar de aantallen, verspreiding en leeftijds- en grootteopbouw. Het winteronderzoek werd gedaan in het noorden van de Weddell Zee, waar een groot deel van de totale krillpopulatie zich bevindt.

Krill larven, gevangen onder het ijs. Foto: Jan Andries van Franeker
Krill larven, gevangen onder het ijs. Foto: Jan Andries van Franeker

Grote verschillen in populaties, grootte, en leeftijden

Het aangetroffen bestand aan krill-larven onder het ijs bleek te bestaan uit meerdere kleine populaties. De krill-larven waren verschillend van leeftijd en binnen dezelfde leeftijd ook verschillend in grootte. Dit betekent dat ze niet alleen op verschillende tijdstippen binnen het voortplantingsseizoen zijn geboren, maar ook dat ze onder andere omstandigheden zijn opgegroeid. De ene groep kan bijvoorbeeld minder voedsel hebben gehad dan andere, waardoor ze in dezelfde tijd minder zijn gegroeid. Daarnaast waren er indicaties dat jonge, kleinere krill-larven dichter bij het zee-ijs blijven dan oudere en grotere larven.

Het vergelijken van de populatiestructuur tussen verschillende jaren kan inzicht geven in het voortplantingssucces van de krill, de lengte en start van het voortplantingsseizoen en het effect van de staat van de omgeving, bijvoorbeeld van het zee-ijs. Het onderzoek laat zien dat het belangrijk is om het oppervlaktewater direct onder het zee-ijs te onderzoeken om deze inzichten te verkrijgen, omdat de populatiestructuur van jonge krill er hier anders uit ziet dan die in diepere waterlagen.

Publicatie

Fokje Schaafsma, Carmen David, Evgeny Pakhomov, Brian Hunt, Benjamin Lange, Hauke Flores, Jan Andries van Franeker (2016). Size and stage composition of age class 0 Antarctic krill (Euphausia superba) in the ice–water interface layer during winter/early spring. Polar Biology. doi:10.1007/s00300-015-1877-7