Mest: grondstof voor de Biobased Economy

Nieuws

Mest: grondstof voor de Biobased Economy

Gepubliceerd op
12 januari 2016

Mest is een waardevolle grondstof voor de Biobased Economy. Maar we moeten het beter gaan gebruiken, vinden onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research. Zij onderzoeken samen met het bedrijfsleven hoe Nederland koploper kan zijn in het verwaarden van mest. Karin Andeweg en Nico Verdoes over mest als bouwsteen van de circulaire economie.

Mest is rijk aan fosfaat, stikstof en kali, stoffen die onmisbaar zijn voor plantengroei. De verwachting is dat er wereldwijd in de komende decennia een groot tekort aan fosfaat ontstaat. In totaal bestaat de droge stof in mest voor ongeveer twee derde uit organische stof. De Nederlandse akkerbouw heeft deze stof hard nodig voor het bodemleven en de bodemvruchtbaarheid. Het is dus belangrijk de organische stof in de agrarische kringloop te houden. Ook kan uit de organische stof via vergisting biogas gevormd worden, dan kan worden gebruikt voor het opwekken van elektriciteit en warmte.

Het huidige Nederlandse mestbeleid is primair gericht op het verminderen van milieubelasting op bodem, water en lucht. Het nationale fosfaatplafond is hierin leidend. Dit beleid zorgt ervoor dat veel fosfaat en organische stof naar het buitenland wordt geƫxporteerd. Dit is niet alleen kostbaar, het staat ook optimale benutting van mest in de weg. En dat terwijl er genoeg opties zijn om mest te verwaarden tot een volwaardige grondstof voor de Nederlandse bio-economie. Samen met bedrijven investeren we in onderzoek op vijf gebieden:

Producten op maat

Om tot een optimale bemesting te komen en daarmee de verliezen in de mineralenkringlopen te minimaliseren, werken we aan mestproducten op maat. Die zijn producten waarvan de samenstelling precies is toegesneden op de behoefte van de klant en het land.

Terugwinnen fosfaat

We doen onderzoek naar technieken om fosfaat en organische stof los te koppelen. Op die manier kunnen we fosfaat inzetten in bijvoorbeeld de kunstmest- en veevoerindustrie, terwijl de Nederlandse akkerbouw de organische stof kan gebruiken.

Kunstmestvervangen

Om de mineralenkringlopen te sluiten, is er behoefte aan mestproducten als kunstmestvervangers. Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt is belangrijk om kunstmest door producten uit dierlijke mest te vervangen. Een voorbeeld van een mogelijke kunstmestvervanger is mineralenconcentraat na omgekeerde osmose. Uit onderzoek van Wageningen UR naar dit product als kunstmestvervanger blijkt dat er nog hobbels in de regelgeving te nemen zijn.

Economisch optimaliseren van biogasinstallaties

Biovergisting op de boerderij levert een belangrijke bijdrage aan duurzaamheid en het bevorderen van kringlopen. Maar economisch is deze technologie vaak niet rendabel. Wageningen UR Livestock Research doet veel onderzoek om ook kleinere installaties op bedrijfsniveau economisch rendabel te maken.

Hoogwaardige grondstoffen

Er liggen nog veel kansen om hoogwaardige en bioactieve stoffen uit mest te winnen. Dit is een nieuwe en innovatieve benadering van mest. Momenteel wordt door Wageningen UR Livestock Research onderzoek gedaan naar het winnen van de vezels uit (koeien)mest en het winnen van (vluchtige) vetzuren, aminozuren, bioactieve eiwitten, enzymen en peptiden. Belangrijk is dat de concentraties van de stoffen in de mest hoog genoeg zijn en dat deze stoffen economisch en met een gegarandeerde zuiverheid winbaar zijn. Hier liggen grote kansen om mest als grondstof voor een Biobased Economy te gebruiken.