Koeien & Kansen deelnemers hebben ook aandacht voor de uitstoot van ammoniak.

Nieuws

Minder ammoniak, meer stikstof voor het gewas

Gepubliceerd op
12 augustus 2014

De Koeien & Kansen veehouders hadden de afgelopen jaren niet alleen aandacht voor broeikasgassen, stikstof en fosfaat, maar er was ook aandacht voor ammoniak. Gemiddeld genomen was in 2013 de emissie van ammoniak 3,38 kg per ton melk op deze bedrijven. Ruim 0,5 kg lager dan vergelijkbare LEI-bedrijven in de periode van 2010 t/m 2012 realiseerden. Belangrijk voordeel hiervan is dat hierdoor ook meer stikstof beschikbaar is voor de bemesting

Ammoniakemissie is een belangrijk thema in de veehouderij. Lokale overheden geven vergunningen af gebaseerd op het maximaal te houden dieren. Dat is vaak afhankelijk van de ammoniakemissie en de nabijheid van Natura2000 gebieden. Dus grofweg zou je kunnen stellen dat een lagere emissie van ammoniak kan leiden tot meer ruimte om koeien te houden. Nog afgezien van de wijze waarop de lokale  overheid de vergunningen verleent, heeft Koeien & Kansen de bedrijfsemissie zo goed mogelijk bepaald. En dan uitgedrukt per ton melk. Vervolgens heeft het project gewerkt aan vermindering van de ammoniakemissie.

Ammoniakemissie op de Koeien & Kansen bedrijven

In 2013 bedroeg de gemiddelde ammoniakemissie voor de 16 koeien & Kansen bedrijven en De Marke 3,38 kg per ton melk. In onderstaande figuur is te zien dat er een grote variatie tussen de bedrijven zit. Bovendien is de emissie per bedrijf uitgesplitst naar de onderdelen. Ongeveer de helft van de emissie komt uit de stal en mestopslag. De andere helft van de emissie gebeurt ‘buiten’. Bij toediening van mest, kunstmest en weidegang.

Figuur 1: Grote variatie tussen de bedrijven in de uitstoot van ammoniak.
Figuur 1: Grote variatie tussen de bedrijven in de uitstoot van ammoniak.

Invloeden op emissie van ammoniak

Factoren die een verlagende invloed op de emissie hebben zijn gebruik van eiwitarme voedermiddelen als snijmaïs en pulp, maar ook weidegang en een flink aandeel bouwland, waar mestinjectie plaatsvindt. Injectie leidt  tot een lagere emissie dan gebruik van de zodenbemester en sleufkouter op grasland. Weidegang leidt tot minder ammoniakemissie omdat minder mest uitgereden hoeft te worden en doordat urine en feces vaak niet bij elkaar komen. En het is juist de combinatie van die twee (urine en feces) die de emissie veroorzaakt. Daarnaast heeft mestafvoer invloed op de ammoniakemissie. Want de mest die afgevoerd wordt leidt niet tot emissie van ammoniak op het bedrijf zelf. Dus je zou kunnen stellen dat het logisch is dat intensieve bedrijven een lagere ammoniakemissie hebben dan extensieve. Want zij zullen eerder mestafvoeren en voer moeten aankopen. De keus het eiwitgehalte in het rantsoen te verlagen met  eiwitarme voedermiddelen is dan snel gemaakt.

Vergelijken met KringloopWijzer

De invloed van intensiteit en bouwplan betekent ook dat het lastig is om bedrijven onderling te vergelijken. Grondsoort en intensiteit spelen een belangrijke rol om te kunnen beoordelen of bedrijven een goede prestatie leveren of niet. Daarom is vergeleken met de referentiewaarden van de KringloopWijzer. De KringloopWijzer bevat van twaalf groepen bedrijven de gemiddeld gerealiseerde waarden van de LEI-bedrijven in de periode van 2010 t/m 2012. Dit zijn groepen voor de grondsoorten klei, veen, droogte gevoelige zandgrond en goed vochthoudende zandgrond. Daarnaast 3 intensiteitsklassen: < 13.000 kg melk/ha; 13.000 – 16.000 kg melk per ha en > 16.000 kg melk per ha. De Koeien & Kansen-bedrijven en De Marke passen allemaal in zo’n groep. Over alle groepen heen, blijken de Koeien & Kansen-bedrijven en De Marke ruim 0,5 kg ammoniak per ton melk minder te emitteren. Een mooie prestatie.

Meer bemesting

Ammoniak en sturen op ammoniakemissie wordt vaak beschouwd als een ‘last’. Want ‘het moet weer van Den Haag’. Maar bedenk wel dat een lagere ammoniakemissie de stikstofbemesting ook verhoogt. En de bemestingsruimte is al zo krap! Elke kilogram stikstof die minder de lucht ingaat, betekent 30 – 40 kg ds extra gras. Stel dat een bedrijf met 1.000.000 kg melk 0,5 kg ammoniak per ton melk bespaart, dan zou dit bedrijf in totaal 15 tot 20 ton extra gras kunnen oogsten.