Minder fosfaat in voer zorgt voor besparing op mestafvoer

Nieuws

Minder fosfaat in voer zorgt voor besparing op mestafvoer

Gepubliceerd op
18 juni 2015

In 2014 moesten dertien Koeien & Kansen-bedrijven mest afvoeren bij forfaitaire gebruiksnormen en BEX-mestproducties. Bij de meeste bedrijven is stikstof de beperkende factor. Bij drie bedrijven gaat het om fosfaat. Wanneer deze bedrijven het lukt om om hun fosfaatexcretie te verlagen hoeven ze gemiddeld per bedrijf 200 m³ minder mest af te voeren. Verlagen kan onder andere door een krachtvoersoort te kiezen met een lager P-gehalte. Geldt dit ook voor uw bedrijf? Dit kunt u bepalen met de fosforwijzer.

Deze fosforwijzer kunt u hier downloaden.

Mestafvoer

Het gemiddelde Koeien & Kansen-bedrijf moet in 2014 ongeveer 1070 m³ mest afvoeren wanneer ze gebruik maken van BEX (niet van BEP). De spreiding is groot. De drie meest extensieve bedrijven hoeven geen mest af te voeren, terwijl het meest intensieve bedrijf (16) bijna 3500 m³ moet afvoeren.

Figuur 1: Verplichte mestafvoer Koeien & Kansen-bedrijven 2014 o.b.v. stikstof en fosfaat (bedrijven van extensief naar intensief geselecteerd)
Figuur 1: Verplichte mestafvoer Koeien & Kansen-bedrijven 2014 o.b.v. stikstof en fosfaat (bedrijven van extensief naar intensief geselecteerd)

Op de meeste bedrijven waar mestafvoer verplicht is, is stikstof de beperkende factor. Op de bedrijven 5, 12 en 13 is fosfaat echter beperkend. Gemiddeld moeten deze drie bedrijven bijna 200 m³ meer mest afvoeren dan wanneer stikstof beperkend was geweest. Vooral bedrijf dertien met veel grond met fosfaattoestand “hoog” heeft te maken met een lage fosfaatgebruiksnorm en moet daarom 400 m³ meer mest afvoeren dan wanneer stikstof beperkend zou zijn.

Fosforgehalte voer

Voor de bedrijven waar fosfaat de beperkende factor is kan het interessant zijn om het fosforgehalte in het voer te verlagen zodat minder mestafvoer nodig is. Dit kan door teeltmaatregelen die zorgen voor verlaging van het P-gehalte in het ruwvoer, bijvoorbeeld door een zwaardere snede gras maaien of door te kiezen voor P-arm ruwvoer wanneer een bedrijf ruwvoer moet aankopen. Maar het kan ook door een krachtvoersoort met een verlaagd P-gehalte te verstrekken aan de dieren.

Figuur 2: P-gehaltes in graskuil en krachtvoer op Koeien & Kansen-bedrijven in 2014
Figuur 2: P-gehaltes in graskuil en krachtvoer op Koeien & Kansen-bedrijven in 2014

In figuur 2 zijn ter illustratie de P-gehaltes van graskuil en krachtvoer van de Koeien & Kansen-bedrijven in 2014 weergegeven. De figuur laat zien dat de variatie van het P-gehalte in krachtvoer groot is: bedrijf  6 voert krachtvoer met 3,2 g P/kg terwijl het krachtvoer op bedrijf 8 meer dan 6 g P/kg bevat (dit is overigens een bedrijf dat veel krachtvoervervangers zelf teelt en weinig krachtvoer aankoopt). De spreiding bij graskuil is kleiner: de P-gehaltes liggen tussen de 3,6 en 4,5 g P/kg droge stof.

Voorbeeldberekening Fosforwijzer

In figuur 1 is te zien dat bedrijf 13 het meeste nadeel ondervindt van de (strenge) fosfaatgebruiksnormen en daardoor 400 m³ mest meer moet afvoeren dan op basis van stikstof nodig zou zijn. Figuur 2 laat zien dat het P-gehalte van krachtvoer op dit bedrijf 4,5 g/kg bedraagt. Dit niveau is ruim hoger dan de P-gehaltes in krachtvoer op de bedrijven 6 en 10. Een verdere verlaging lijkt daarom mogelijk. Het programma ‘Fosforwijzer’ berekent hoeveel het fosforgehalte in krachtvoer moet dalen om mestafvoer op basis van fosfaat te voorkomen.

Figuur 3: Voorbeeldberekening Fosforwijzer voor bedrijf 13
Figuur 3: Voorbeeldberekening Fosforwijzer voor bedrijf 13

Een screenshot van de Fosforwijzer voor bedrijf 13 is in figuur 3 weergegeven. Uit dit voorbeeld blijkt dat een verlaging van het P-gehalte van krachtvoer met 1,27 g/kg (van 4,5 naar 3,23 g P/kg) tot 400 m³ minder mestafvoer leidt. Ook is het mogelijk om 84% van het P-rijke krachtvoer te vervangen door krachtvoer met een P-gehalte van 3 g P/kg. Wanneer dit kan met een meerprijs van € 1/100 kg krachtvoer, bespaart dit voorbeeldbedrijf nog steeds ruim € 2400 door minder mestafvoer en lagere kunstmestkosten (stikstofkunstmest) omdat meer eigen mest op het bedrijf blijft.

De voorbeeldberekening met de Fosforwijzer laat zien dat bewust kiezen voor aankoop van krachtvoer met een laag P-gehalte voor sommige bedrijven voordeel kan opleveren.

Om te zien of een verlaging van het P-gehalte in krachtvoer voordeel oplevert voor uw bedrijf kunt u de Fosforwijzer downloaden op de site www.koeienenkansen.nl.