Nieuws

Natuur in handen van burgers?

Gepubliceerd op
26 februari 2014

Het huidige Nederlandse natuurbeleid ondergaat momenteel een forse herijking. De overheid krijgt daarbij steeds meer een faciliterende rol. Onderzoekers van Alterra Wageningen constateren dat er veel nieuwe initiatieven zijn van bedrijven en organisaties die diensten aanbieden in en rond natuur. De variatie is groot: van jongerenwerk tot ouderenzorg, van lichamelijk ontspannen tot geestelijk bijkomen, van genieten van de natuur tot produceren met de natuur.

Toekomstbeelden natuur

Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft in de Natuurverkenning 2010-2040 vier toekomstbeelden voor natuur uitgewerkt. Ze levert hiermee een bijdrage aan de discussie over het nieuwe natuurbeleid. Zo staan bij het toekomstbeeld vitale natuur de natuurwaarden en biodiversiteit centraal, terwijl het bij functionele natuur vooral om de milieufunctie gaat. Bij beleefbare natuur gaat het om een maximaal beleven en genieten van de natuur. Bij inpasbare natuur ten slotte is de economische benutting van de natuur het belangrijkst.

De onderzoekers zijn nagegaan hoe beleefbare natuur en inpasbare natuur zich in de praktijk manifesteren omdat juist deze toekomstbeelden verder afstaan van het huidige beleid dan de andere twee. Ze hebben voor drie voorbeeldgebieden scenario’s gemaakt, te weten voor Rotterdam-Zuid, een stadslandschap, de Oostvaardersplassen, een natuurlandschap, en de Drentse Hondsrug, een gemengd landschap. Ten slotte laten de onderzoekers zien hoe de overheid de realisatie van verschillende natuurvormen zou kunnen bevorderen.

Initiatieven van burgers

De uitwerkingen in de voorbeeldgebieden laten zien dat er meer mogelijk is dan vaak wordt gedacht. De toekomst is breder dan vigerende trends. Vooral in gebieden waar je dat niet verwacht. Er kan bijvoorbeeld veel meer worden gedaan met het groen in een stad als Rotterdam om sociale problemen op te lossen. Ook is veel meer mogelijk in natuurgebieden als de Oostvaardersplassen zoals het organiseren van safari’s of de aanleg van een monorail om het wild van nabij te zien.

Om natuur beter te benutten zijn de initiatieven van burgers en bedrijven een kans voor de overheid. Er wordt vaak kritiek op de overheid gegeven; het inhaken op initiatieven van burgers is een goede mogelijkheid om die kritiek serieus te nemen. Dit geldt zowel voor het omarmen van burgerinitiatieven als het creëren van open procedures voor natuurbeheer.