'Nedersoja’ komt eraan

Nieuws

'Nedersoja’ komt eraan

Gepubliceerd op
1 december 2014

De Europese consument is niet happig op genetisch gemodificeerde soja, of sojabonen uit voormalige regenwouden. Maar een groeiende groep pioniers laat zien dat de teelt van soja ook in Nederland mogelijk is. ‘Behalve naar nóg meer pioniers, zijn we nu vooral op zoek naar nieuwe rassen die meer opbrengen en eerder afrijpen’, zegt ing. Ruud Timmer, onderzoeker bij Wageningen UR in Lelystad.

Drie ton soja per hectare oogsten in Nederland

Wageningen UR en de agrarische coöperatie Agrifirm organiseerden eind november voor de tweede keer een Nederlandse ‘Sojadag’. ‘Vorig jaar waren er nog maar tien Nederlandse sojatelers. Dit jaar waren er al 35 telers!’, vertelt een opgetogen Ruud Timmer. ‘Het zijn nog wel echt pioniers. Op dit moment kunnen we een kleine drie ton soja per hectare oogsten in Nederland. Dat is vergelijkbaar met de oogsten in bijvoorbeeld Brazilië. Maar je moet rekenen dat daar de grond veel goedkoper is. Er staat tegenover dat in Nederland geteelde soja GMO-vrij is en een hogere verkoopwaarde heeft. In Nederland kunnen we dus nog echt een slag maken.'

Rendement van sojateelt is te vergelijken met zomergranen

Oogst van soja

De sojadagen staan nu nog vooral in het teken van het oplossen van kinderziekten, zegt Timmer. ‘Vorig jaar ging het bijvoorbeeld over de manieren om het zaaigoed te enten met de bacterie Rhizobium. Die is nodig om voldoende stikstof te kunnen binden via de wortelknolletjes. In eerste instantie gebeurde dat enten soms letterlijk door zaaigoed in een betonmolen te mixen met een bacteriecultuur. Inmiddels heeft Agrifirm een goede manier gevonden om het zaaigoed te coaten met Rhizobium. Dit bespaart de telers een hoop werk en geeft meer zekerheid op het slagen van de enting.’

Dit jaar gingen de praktische discussies meer over de N-bemesting en over nieuwe rassen, die eerder afrijpen, zag Timmer. ‘De eerste rassen, die sinds drie jaar op de Nederlandse markt zijn, rijpen half september af en zijn rond 1 oktober oogstbaar. Liever zou je rassen hebben die al vroeger in september te oogsten zijn. En bij dat kortere groeiseizoen zullen óók de oogsten nog omhoog moeten. Het rendement van een sojateelt kan op dit moment de vergelijking met zomergranen gemakkelijk aan. Maar voor een concurrerend saldo met wintergranen zullen we meer dan 3,5 ton van een hectare moeten kunnen halen. Op het gebied van nieuwe rassen werken we samen met Duitse en Belgische collega’s, die ook bezig zijn een sojateelt op poten te zetten. Voor de korte termijn zijn we voor nieuwe rassen ook afhankelijk van wat veredelingsbedrijven elders in Europa op de markt brengen.’

Geen genetisch gemodificeerde soja voor Europese consument

De Nederlandse soja wordt nu voornamelijk afgezet naar producenten van levensmiddelen. ‘In dat segment van de markt wordt meer voor de soja betaald, waardoor het ook voor Nederlandse telers interessant wordt. De Europese consument heeft namelijk liever geen genetisch gemodificeerde soja op zijn bord of in zijn glas. Het vervangen van Zuid-Amerikaanse soja voor veevoer door Nederlandse soja is nog niet aan de orde, maar zou in de toekomst wel kunnen. Maar we moeten wel realistisch blijven. Als je alle soja voor veevoer óók van Europese bodem zou willen halen, dan moet je bij wijze van spreken het halve continent met soja bedekken. Tegelijk zie je nu al dat biologische melkveehouders en pluimveehouders biologische "nedersoja" door hun veevoer mengen. Het blijkt namelijk nog best lastig en vooral duur voor hen om biologisch geteelde en gegarandeerd GMO-vrije eiwitgewassen te vinden.’

Nederlandse klimaat is gunstig voor sojateelt

Timmer denkt dat het Nederlandse klimaat een toekomst voor soja en andere eiwitgewassen in Nederland niet in de weg staat. ‘Ga maar na, ooit was het ook niet mogelijk om maïs te telen ten noorden van Frankrijk. En we hebben nu zelfs ook wijnbouw in Nederland, dus waarom geen rendabele sojateelt? Wat we nu zoeken zijn geïnteresseerde telers en veredelingsbedrijven die ons kunnen helpen aan vroegere rassen met een hoger opbrengstniveau.’