‘Niets doen’ bij duinonderhoud op Ameland niet van invloed op veiligheid

Nieuws

‘Niets doen’ bij duinonderhoud op Oost-Ameland niet van invloed op veiligheid

Gepubliceerd op
23 juli 2014

Op Ameland wordt bij het duinonderhoud op enkele plekken sinds 1990 gewerkt met ‘dynamisch kustbeheer’. Dat wil zeggen dat men de natuur zijn gang laat gaan en er nauwelijks onderhoud plaatsvindt aan de duinen. Uit onderzoek van Alterra, Wageningen University en Natuurcentrum Ameland blijkt dat de veiligheid daardoor niet in het geding is gekomen.

Nog veel onbekend over soorten duinbeheer

Bijna de helft van de Europese bevolking leeft binnen een straal van 50 kilometer van een kust. Hier vinden ook veel vitale economische activiteiten plaats. Met een totale kustlengte van bijna 90.000 kilometer vergt de beveiliging van het achterland soms grote inspanningen, zeker in relatie tot de voorspelde zeespiegelstijging. Op veel plekken komen duinen voor, die als natuurlijke beveiliging dienst doen. Er is echter nog maar weinig bekend over de natuurlijke ontwikkeling hiervan onder verschillende soorten beheer, terwijl dat zeker voor een land als Nederland buitengewoon belangrijk is. En in Nederland dienen de duinen niet alleen als kustbeveiliging, zij zijn ook belangrijk voor diverse ecosysteemdiensten, zoals drinkwatervoorziening, recreatie en natuurbehoud.

Gangbaar en dynamisch duinbeheer

Alterra, Wageningen University en het Natuurcentrum Ameland deden onderzoek naar twee soorten duinbeheer: ‘soft engineering’ en ‘dynamisch kustbeheer’, dat onlangs is gepubliceerd in het Journal of Coastal Research. Met soft engineering wordt het gangbare kustbeheer bedoeld waarbij aan de zeezijde van de duinen zand wordt gemanipuleerd met het doel de duinen te behouden of te versterken. Meestal worden ze dan beplant met stuifschermen en helm. Sinds 1990 wordt er in Nederland meer en meer gewerkt met dynamisch kustbeheer. Daarbij worden natuurlijke processen zoveel mogelijk ongestoord gelaten, zolang de veiligheid niet in het geding is. Soms worden deze processen met gerichte maatregelen gestimuleerd. In dat geval wordt ook wel gesproken van bouwen met natuur.

Onderzoek op Ameland

Het onderzoek vond plaats op Oost-Ameland, waar Alterra al jarenlang onderzoek doet naar de gevolgen van bodemdaling als gevolg van gaswinning door de NAM. “We hebben de effecten van dynamisch kustbeheer onderzocht, dat op twee locaties is geïntroduceerd in 1995 en in 1999,” zegt Alterra-onderzoeker Pieter Slim. “Daarbij hebben we gekeken naar de ontwikkeling van strand en duinen voorafgaand aan en volgend op de introductie van dynamische kustbeheer. Daarvoor hebben we data gebruikt van 1980 tot 2010. Alles wat relevant kan zijn hebben we in kaart gebracht, zoals de ontwikkeling in de positionering van de duinvoet, de top, de helling en het zandvolume, tot vorm en breedte van het strand, het waterniveau, de golfhoogte en dergelijke.”

'Niets doen' blijkt niet onveiliger

Uit het onderzoek bleek dat de introductie van dynamisch kustbeheer, vrijwel zonder onderhoud aan de duinen, geen negatieve invloed had op de duinontwikkeling. De snelheid van aangroei bleef gelijk, terwijl er een meer natuurlijke duinvoet ontstond. Wel werd de aangroei van de voorduinen soms negatief beïnvloed door zware stormen. Maar herstel erna wijkt onder dynamisch kustbeheer niet af van het gangbare beheer. De zeereep kende een autonome groei. De veiligheid komt dus niet in het geding bij dynamisch kustbeheer.