nieuwe methode om verdamping in kaart te brengen

Nieuws

Nieuwe methode om verdamping in kaart te brengen

Gepubliceerd op
21 september 2015

De hoeveelheid neerlag, in de vorm van regen en sneeuw, kunnen we met enige precisie meten. Dat wereldwijd ongeveer de helft daarvan verdampt, weten we. Maar betrouwbare verdampingscijfers per gebied zijn er niet. Onlangs is op de Veluwe nieuwe meetapparatuur geplaatst die deze gegevens wel kan leveren. Alterra is actief bij dit project betrokken.

Leadfoto: Eijkelkamp Soil & Water

Regen en sneeuw kunnen we zien, maar dat geldt niet voor de grootste verliespost van water in vrijwel alle gebieden op aarde: de verdamping. Betrouwbare cijfers over dit onzichtbare waterverlies ontbreken meestal doordat verdamping moeilijk te meten is. Doordat het merendeel van de neerslag verdampt, blijft er maar een klein deel over voor gebruik als drinkwater, industrie- en koelwater, scheepvaart en recreatie. Met de beschikbaarheid van voldoende water zijn echter grote belangen gemoeid. “Een nauwkeurige bepaling van de verdamping is daarom noodzakelijk voor het operationele beheer van grond- en oppervlaktewater,” zegt Frank van der Bolt. “Er is dus alle reden om makkelijk toepasbare meetmethoden te ontwikkelen die in combinatie met satellietwaarnemingen en modellen kunnen worden gebruikt om de verdamping en daarmee de waterbalans nauwkeuriger te bepalen.”

In samenwerking met KWR, KNMI en Alterra heeft Eijkelkamp Soil & Water nieuwe meetapparatuur ontwikkeld voor de bepaling van actuele verdamping. De eerste versie hiervan is afgelopen week geplaatst op een meetstation in Nationaal Park De Hoge Veluwe. Zo kan nu ieder element van de watercyclus gemeten worden. Neerslag, bodemvocht, oppervlakte- en grondwater waren al mogelijk. Alterra draagt bij aan dit station met onafhankelijke, directe verdampingsmetingen op basis van de zogenoemde eddy-covariantie methode. “Het bij elkaar brengen van een palet aan meetmethodes op het nieuwe station maakt het mogelijk de verschillen in verdamping zoals de systemen die registreren te interpreteren en de meetapparatuur dus te valideren,” zegt Jan Elbers in een toelichting.

Maar dat is niet alles. Eddy Moors: “Alterra meet al 20 jaar de verdamping van een naaldbos op de Veluwe, en sinds 3 jaar ook in het stedelijk gebied aan de rand van de Veluwe, in Arnhem. Analyses van deze metingen hebben op zichzelf al waardevolle inzichten in het verdampingsproces opgeleverd. Dat zal ook gebeuren met de gegevens van dit nieuwe station op de Veluwe. Maar als een extra meerwaarde zien wij de mogelijkheid om met onze meetapparatuur op de diverse meetstations de relatie tussen landgebruik en verdamping te leren begrijpen. Nu we de werkelijke verdamping op deze verschillende plekken op en rond de Veluwe kunnen meten, kunnen we het totale watersysteem van dit waardevolle gebied ook beter doorgronden.”

Op de site van ClimateXChange is meer informatie te vinden over de meetlocaties van Alterra.