Nieuws

Otterpaartje in de Nieuwkoopse Plassen

Gepubliceerd op
24 april 2014

Uit DNA-onderzoek van Alterra blijkt dat er in de Nieuwkoopse Plassen niet één otter zit, maar minimaal twee. Er is DNA gevonden van zowel een mannetje als een vrouwtje. Het onderzoek is gedaan aan de hand van spraints, uitwerpselen van de otters, die door boswachter John Pietersen van Natuurmonumenten zijn verzameld. Bovendien bleek dat het hier om andere dieren gaat dan de otter die onlangs op de A12 is doodgereden.

De otter is een schuw nachtdier en laat zich maar zelden zien. Recent verscheen er echter enkele keren een otter voor de camera die in het natuurgebied de Nieuwkoopse Plassen staat. Daaraan was niet te zien of het om een mannetje of een vrouwtje ging, en evenmin of het steeds om dezelfde otter ging of dat het iedere keer een ander dier was. Om die reden heeft Natuurmonumenten de spraints door Alterra laten onderzoeken.

DNA-profielen

“Op basis van het DNA kunnen we zien dat het om een mannetje èn een vrouwtje gaat,” zegt moleculair ecoloog Arjen de Groot van Alterra, die het onderzoek deed. “Ook hebben we vastgesteld dat het DNA van dat mannetje niet overeenkomt met dat van het mannetje dat eind februari is doodgereden op de A12 bij Gouda. De DNA-profielen laten verder zien dat zowel de beide otters in de Nieuwkoopse Plassen, als de doodgereden otter afstammen van de Nederlandse populatie in en rond de Wieden-Weerribben.”

De otter kwam tot de jaren ’70 nog voor in het westelijk laagveengebied, waar de Nieuwkoopse Plassen onderdeel van uitmaken. Versnippering, verkeer, vervuiling en verdrinking in visfuiken maakten toen een einde aan zijn aanwezigheid daar. Nadat de soort weer was uitgezet in de Wieden-Weerribben, was een terugkeer naar het Groene Hart mogelijk via de randmeren, het Naardermeer en de Loosdrechtse en Vinkeveense Plassen. “Deze route is echter zo’n 100 kilometer lang,” zegt Alterra-onderzoeker Hugh Jansman, “en er zaten nogal wat infrastructurele barrières in. Maar we weten uit ervaring dat met name jonge mannetjes die op zoek zijn naar geschikt leefgebied grote afstanden kunnen afleggen. Vandaar dat we het niet echt als een verrassing zien dat een van hen het Groene Hart nu bereikt heeft. Voor het vestigen van een populatie is echter meer tijd nodig. Maar nu er een paartje is gevonden, kon dat moment wel eens dicht bij zijn.”

Nationaal natuurnetwerk

Collega Edgar van der Grift vult aan: “Dat meerdere otters dit gebied hebben weten te bereiken laat zien dat we op de goede weg zijn met de ontwikkeling van een nationaal natuurnetwerk en de aanleg van faunapassages bij wegen en spoorwegen. Interessant zou zijn om te weten of ze via de randmeren zijn gekomen, of via de grote rivieren. In opdracht van de provincie Zuid-Holland zijn we nu bezig met een analyse van verkeersknelpunten en mogelijke oplossingen rond de Nieuwkoopse Plassen. We hopen dit advies binnenkort af te ronden zodat uitwerking van de aanbevolen maatregelen de risico’s voor otters in het Groene Hart kan beperken.”