Panama-ziekte duikt op in bananenplantages Libanon en Pakistan

Persbericht

Panama-ziekte duikt op in bananenplantages Libanon en Pakistan

Gepubliceerd op
31 maart 2015

Na een uitbraak in Jordanië en Mozambique, ruim een jaar geleden, is de Panama-ziekte van bananen nu ook geconstateerd op Pakistaanse en Jordaanse bananenplantages. Panama-ziekte is op 15 maart 2015 ook geconstateerd in Australië. Onderzoekers van Wageningen UR (University & Research centre) analyseerden monsters afkomstig van zieke planten en publiceerden de resultaten in het vandaag verschenen wetenschappelijke tijdschrift Plant Disease.

Pakistan

De Pakistaanse bananenteler Hadi Bux Laghari, van Asim Agriculture Farm Tando Allahyar Sindh, deed een oproep op een online forum dat hij verdachte symptomen op zijn bananenplanten had gezien. De Wageningse bananenonderzoeker Gert Kema bood aan om monsters van de bananenplanten te onderzoeken. Na het doorlopen van alle experimentele stappen, het isoleren van de schimmel, en het besmetten van gezonde bananenplanten in de afgeschermde kassen van Wageningen UR blijkt het inderdaad om Panama-ziekte te gaan. Verdere verspreiding van de schimmel is een grote zorg omdat het geïnfecteerde gebied vlakbij ‘s werelds grootste bananenproducent, India, ligt. In India wordt jaarlijks zo’n 30 miljoen ton bananen geproduceerd voor met name de lokale markt.

Mal de Panamá se reporta en Pakistán y Líbano

Libanon

Een soortgelijke vraag kwam binnen via Debanne Frères uit Libanon waar in een klein gebied bananenplanten met symptomen werden gevonden door alerte producenten. Ook zij stuurden materiaal op naar Wageningen UR en ook dit bleek om Panama-ziekte te gaan.

Meer dan een lokaal probleem

Kema: “We weten niet hoe TR4 in Pakistan is terecht gekomen, maar de ziekte verspreidt zich snel. Eerst was er zo’n zes hectare bananenplanten besmet, nu spreekt men al over honderd hectare. Het is daarmee meer dan een lokale aangelegenheid en een bedreiging voor de hele regio.” De plantages in Libanon zijn waarschijnlijk besmet door het transport van geïnfecteerde planten. Dit geeft aan dat quarantaine maatregelen en informerende campagnes voor de lokale bevolking van belang zijn.

FAO

De Food and Agriculture Organization (FAO) heeft recentelijk alle landen gewaarschuwd, maatregelen te nemen om verdere verspreiding van Panama-ziekte te voorkomen door het opleiden van mensen die de schimmel kunnen identificeren, door betere monitoring en rapportage en het nemen van preventieve maatregelen tegen verdere verspreiding. Afgelopen december kwamen verschillende experts, waaronder Kema, bij de FAO bij elkaar om de huidige situatie rond Panama-ziekte te bespreken en riepen op tot een wereldwijde actie tegen Panama-ziekte.

Panama-ziekte

De Panama-ziekte (Panama disease) wordt veroorzaakt door de bodemschimmel Fusarium oxysporum f.sp. cubense. Een andere stam van deze schimmel aangeduid als Race 1 sloeg vorige eeuw toe en zorgde ervoor dat rond 1950 de toen veel geproduceerde bananencultivar Gros Michel werd uitgeroeid. Uiteindelijk is de bananenexportsector gered door massaal over te stappen op het telen van klonen van de resistente Cavendish banaan.

Maar de geschiedenis herhaalt zich. In 1990 werd een nieuwe, hardnekkigere stam van de Fusarium-schimmel, Tropical Race 4 (TR4) ontdekt in Taiwan, waartegen ook Cavendish niet resistent is. Sindsdien heeft de schimmel zich snel verspreid over Zuidoost Azië.

Door de recente verspreiding naar Jordanië, Mozambique, Australië en nu ook Pakistan en Libanon lopen ook plantages in andere landen groot gevaar om geïnfecteerd te raken door de schimmel. Met grote gevolgen voor de voedselvoorziening, werkgelegenheid en economisch stabiliteit van de internationale bananenexport sector.

Resistente variëteiten

Gert Kema en zijn team zijn ondertussen op zoek naar bananensoorten die resistent zijn voor de Panama-ziekte. De Wageningse wetenschappers screenen vele bananen op resistentie tegen TR4 en andere stammen van de Fusarium-schimmel. Kema: “Naast de Cavendish-bananen zijn er ook veel wilde bananensoorten en lokale variëteiten. Ons doel is om in de komende jaren 400 verschillende soorten te screenen op resistentie tegen Panama-ziekte. We proberen te achterhalen welke genen verantwoordelijk zijn voor resistentie. Met deze kennis willen we, samen met onze partners, een resistente banaan ontwikkelen die opgewassen is tegen de ziekte.” Een samenvatting van de resultaten maakt het team direct beschikbaar na het uitvoeren van de proeven op www.panamadisease.org. Kema: “We maken onze gegevens zo snel mogelijk openbaar, zodat ook andere teams de resultaten snel kunnen gebruiken in hun onderzoek”.