Nieuws

Rijk nog niet uitgespeeld bij regionale ontwikkelingen

Gepubliceerd op
16 juni 2014

De verantwoordelijkheid van regionale ontwikkeling is grotendeels gedecentraliseerd naar regionale en lokale overheden. Het Rijk kan echter vanuit haar rol en verantwoordelijkheden nog diverse acties ondernemen om de concurrentiekracht van regio’s te versterken. Dit blijkt uit een studie van Alterra en LEI naar de handelingsperspectieven voor de rijksoverheid om de concurrentiekracht van regio’s te versterken.

Samen met andere beleidsmakers op nationaal en regionaal niveau moet de Directie Regio en Ruimtelijke Economie van het ministerie van EZ de concurrentiekracht van regio’s versterken en zo bijdragen aan de duurzame economische ontwikkeling van Nederland. Deze ’regionale concurrentiekracht’ is het vermogen van een regio om nationaal en internationaal te concurreren met andere regio’s. “Het versterken van de regionale concurrentiekracht vraagt om een regio-specifieke aanpak,” zegt Alterra-onderzoeker Robert Jan Fontein. “Het Rijk stelt in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte weliswaar dat regionale brainports, mainports, greenports en valleys van nationaal belang zijn en om betrokkenheid van het Rijk vragen, maar hoe die betrokkenheid moet worden ingevuld is nog nauwelijks uitgewerkt.”

Concurrentiekrachtstrategie

Voor drie regio’s zijn onderzoekers van Alterra en LEI op basis van een uitgebreid onderzoek tot handelingsperspectieven gekomen. Daarbij hebben zij zich gebaseerd op een stappenplan. Robert Jan Fontein: “We hebben geïnventariseerd welke bepalende factoren voor een goede concurrentiepositie van de regio zorgen, daarna hebben we een concurrentiekrachtstrategie opgesteld om goed om te gaan met de bepalende factoren en tot slot hebben we een sturingsstrategie opgesteld. Een systematische aanpak, met als voordeel dat het Rijk nu voor elke regio een onderbouwde strategie op maat kan uitwerken.”

Per regio eigen aanpak

Het onderzoek maakt duidelijk dat de onderzochte regio’s een eigen aanpak en specifieke betrokkenheid van het Rijk vragen. Zo kan het Rijk in het geval van het Haven- en Industriecomplex Rotterdam uiteenlopende acties nemen die vooral gericht moeten zijn op het faciliteren van de ruimtelijke transformatie, zoals het initiëren van experimenten voor co-siting, ofwel het bij elkaar plaatsen van bedrijven zodat ze elkaars reststromen kunnen gebruiken. In FoodValley zal het Rijk zich moeten richten op het stimuleren van een regionaal innovatiesysteem, door bijvoorbeeld innovatievouchers beschikbaar te stellen. Energy Valley vraagt tenslotte om een duidelijke energievisie vanuit het Rijk. 

Verbindende taak voor het Rijk

Volgens Fontein is de gemene deler van de strategieën en bijbehorende handelingsperspectieven ‘verbinding’. Het Rijk is bij uitstek geschikt om de verbindende taak op zich te nemen. Het gaat dan om het verbinden van mensen, organisaties, processen, schalen en ontwikkelingen.