Samen werken aan landschap leidt tot meervoudige waardecreatie

Persbericht

Samen werken aan landschap leidt tot meervoudige waardecreatie

Gepubliceerd op
11 februari 2016

De werkwijze van SLG is steeds meer gericht geraakt op verbinding en betrokkenheid, door de nadruk te leggen op de inbreng van mensen zelf. Daardoor ontstaat ook verantwoordelijkheid en daadkracht. In de dagelijkse praktijk van SLG zien we een aantal principes terugkomen die kenmerkend zijn voor hun participatie-aanpak. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de nadruk op lokale zorg voor het landschap en op eigenaarschap, gebruiken maken van sociaal kapitaal en zelforganiserend vermogen, en de nadruk op handelingsperspectief en continuïteit.

In de projecten en processen waarbij SLG betrokken is, draagt iedereen, zowel bewoners als gemeente, op zijn eigen wijze bij aan een gezamenlijke waardecreatie. Kracht en energie uit de samenleving vormt de basis en deze wordt gecombineerd met onder andere kennis, tijd, inzet, geld, betrokkenheid en netwerken van overheden, eventuele andere organisaties en SLG. De combinatie van enthousiaste burgers en professionele begeleiding levert veel meer op dan een mooi landschap alleen.

Meervoudigheid en gelaagdheid van waarden

In de praktijk blijkt dat het in de processen en projecten gaat om menselijke ervaringen en dat deze ervaringen in interactie en wederkerigheid tot stand komen. Er is sprake van samenwerking tussen alle partijen en in deze samenwerking spelen vertrouwen, gezamenlijke verantwoordelijkheid en gedeelde identiteit een rol. Verder is de meervoudigheid van waardecreatie terug te zien: Betrokken bewoners, dorpsorganisaties, overheden en ook SLG vinden dat er meerdere soorten waarden worden gecreëerd.

Naast dat de waarden zich in de volle breedte van verschillende thema’s voordoen (sociaal, cultureel, economisch, natuur en landschap), is er sprake van waardecreatie op verschillende niveaus van concreetheid. Zo worden er fysieke waarden genoemd, maar wordt er ook waarde gezien in het ‘doen’, bijvoorbeeld het mobiliseren en verenigen van mensen, of het leren van anderen en ervaring opdoen. Daarnaast worden ook dieperliggende waarden genoemd die te koppelen zijn aan het niveau van beleving, zoals bijvoorbeeld het ervaren van sociale cohesie of streekeigenheid. Er komen ook waarden aan de orde die ingaan op bezinning en zingeving, zoals identiteit, authenticiteit, emotionele verbondenheid met een plek, toekomstwaarde of het onderdeel zijn van een bepaalde ideologie. Verder blijkt dat de ontstane waarden niet alleen betrekking hebben op de direct betrokkenen, maar ook op indirect betrokkenen en zelfs de (lokale) samenleving als geheel.

Aandachtspunten

SLG is in haar projecten en processen afhankelijk van lokale betrokkenheid. In sommige gebieden is het soms iets meer zoeken om lokaal de juiste mensen te vinden, maar over het algemeen lukt het goed om mensen te activeren. Als de sociale structuren sterk aanwezig zijn, is het veelal makkelijker om een proces op gang te krijgen.

Het onderzoek laat duidelijk een beeld zien van een veelheid aan waarden die ontstaat in de projecten en processen waar SLG een rol in speelt. Een deel van die waarden zit in interactie, in de lokale context, in beleving en zingeving. Allemaal dimensies die zich moeilijk verhouden met vooraf concreet beschreven doelen. Het is van belang te beseffen dat de doelen van een bepaald beleidsdossier niet altijd recht doen aan de gezamenlijke waardecreatie die zich in de lokale processen voordoet. Er is een verschil tussen de gemeenschapswaarden zoals die in het veld ontstaan en de publieke waarden zoals die in beleid en politiek worden gehanteerd. De discussie over publieke waarden kenmerkt zich door het benoemen van categorieën, die in praktijk moeten worden gebracht. Sturen op waarden die in de praktijk ontstaan verhoudt zich dus lastig tot de gangbare opvatting van sturen op doelen en resultaat.

SLG2_bw.jpg
SLG3_bw.jpg

De afsluitende bijeenkomst van het SLG-project. Gedeputeerde Jan Jacob van Dijk krijgt het eerste exemplaar van het rapport overhandigd door Arjan Vriend, directeur van Stichting Landschapsbeheer Gelderland en opdrachtgever van het onderzoek.