Nieuws

Sla een brug tussen wetenschap en samenleving

Gepubliceerd op
13 april 2018

Van wetenschappers wordt verwacht dat ze actuele kennis hebben. Maar feiten gebruiken in een discussie onderdrukt emotionele argumenten, omdat gevoel subjectief en soms slecht te beargumenteren is. Hierdoor ontstaat onbegrip tussen wetenschap en samenleving. Dat zegt Noëlle Aarts, hoogleraar Socio-Ecological Interactions aan Radboud Universiteit Nijmegen. Zij is keynote spreker op de vakconferentie voor wetenschapscommunicatie op maandag 16 april.

Aarts gaat tijdens de conferentie in op de oorzaken van misverstanden tussen wetenschappers en samenleving en het voorkomen daarvan. De bijeenkomst wordt dit jaar ter gelegenheid van het honderjarig jubileum van WUR in Wageningen gehouden. Aarts geeft alvast drie tips voor wetenschappers die de wereld iets te vertellen hebben.

Betrek experts

‘Niet-wetenschappers kunnen prima meedenken over onderzoek. In een klankbordgroep bijvoorbeeld, dat is een groep van mensen die zelf misschien geen onderzoek doen maar vanuit specifieke expertises of posities te maken hebben met het onderwerp. Bij onderzoek naar de gevolgen van het ondoordacht aankopen van een hond wordt bijvoorbeeld iemand van de dierenbescherming betrokken, maar ook een psycholoog die verstand heeft van besluitvormingsprocessen. Door zo’n panel te betrekken maak je wetenschap bruikbaar voor de samenleving en voorkom je dat wetenschappers jarenlang resultaat zoeken en uiteindelijk met een open deur komen’.

Bereik je doelgroep

‘Als je wilt dat je onderzoek aandacht krijgt van mensen voor wie jij denkt dat het belangrijk is, dan moet je op zoek naar de communicatiekanalen waar zij gebruik van maken. Sociale media en vakbladen bijvoorbeeld.

Een krant wil iets actueels, to-the-point en iets dat schuurt
Noëlle Aarts

‘Traditionele media zijn lastiger te bereiken omdat je dan moet voldoen aan de wetten van de media: Een krant wil iets actueels, to-the-point en iets dat schuurt. Dat is moeilijk voor de meeste wetenschappers, want die willen geen oneliners en versimpelingen. Ze zijn juist voorzichtig en doen genuanceerde uitspraken.

‘Het genereren van publieke aandacht is niet voor iedereen weggelegd, je moet leuk vinden. Binnen een instituut kunnen wetenschapsvoorlichters en communicatieadviseurs ondersteunen.’

Maak je onderzoek aantrekkelijk

‘In alle gevallen geldt dat een verhaal moet aanspreken. Bij een in jargon doordrenkt artikel of een overgenuanceerd verhaal op de radio haakt iedereen af. Veel interessanter om naar te luisteren is een wetenschapper die kritisch nadenkt over complexe maatschappelijke onderwerpen zoals klimaatverandering, voeding en gezondheid; wat zijn de onderliggende aannames? Kloppen die? Wat zijn de onderliggende normen? Die kritische houding mogen wetenschappers vaker publiekelijk laten zien om de samenleving te bereiken.’