Staat de imker de gezondheid van bijen in de weg?

Nieuws

Staat de imker de gezondheid van bijen in de weg?

Gepubliceerd op
24 november 2016

Dat is wel de kern van het betoog van Peter Neumann en Tjeerd Blacquière van Bijen@wur in het artikel The Darwin cure for Apiculture?, dat online is verschenen in het tijdschrift Evolutionary Applications. Als de imker de bijenvolken hun eigen koninginnen laten kiezen in plaats van een geteelde koningin geven, kunnen de volken zich beter aanpassen aan lokale omstandigheden.

Hoewel de imker bij uitstek degene is die zorgt voor de gezondheid van bijenvolken, maken sommige acties het juist lastiger voor de bijen om gezond te blijven. Sommige van die acties zijn niet te voorkomen, maar andere wel.

Selectie en nieuwe koninginnen

Het artikel spitst zich toe op de selectie en teelt van bijen met gewenste erfelijke eigenschappen, en het gebruik in de professionele imkerij om volken steeds opnieuw te voorzien van nieuwe geteelde koninginnen. Een groot deel van de Nederlandse imkers doet dat overigens nog niet, zij laten hun volken zelf de nieuwe koningin 'kiezen' en telen. Misschien gelukkig maar.

Aanpassen aan belagers en bedreigingen

Anders dan normaal 'vee', verzamelen bijen hun eten in het wild, ze laten zich niet inperken door een slootje of prikkeldraad om het perceel, en je kunt ze niet ophokken. Ze komen in de vrije natuur ook allerlei belagers en bedreigingen tegen, waarmee ze moeten kunnen omgaan. Bovendien verandert dat steeds, soms de ene belager, soms een andere. Er komen ook nog steeds nieuwe belagers bij. Juist vanwege die belagers moeten bijen zich blijvend aanpassen aan hun eigen omgeving, maar aanpassen is ook nodig om goed in te spelen op het aanbod aan voedsel. Het maakt een groot verschil of de zomer eindigt met een bloeiende heidedracht of met de keuken van schraalhans.

Vrije keuze van koningin

Dat aanpassen van honingbijen aan de eigen lokale omstandigheden kan alleen als de bijen zich erfelijk kunnen aanpassen. Dat kan alleen als we de volken vrij laten in de eigen keuzes van koninginnen en de darren waarmee zij paart.