Nieuws

Succesvolle DuRPh-demodag voor publiek en professionals

Gepubliceerd op
2 september 2014

De vierde demodag van DuRPh, op donderdag 28 augustus 2014, leverde zowel in de professionals-middag als in de publieks-avond een levendige discussie op. Op het proefveld was duidelijk te zien dat de resistente ‘DuRPh-aardappels’ een bijdrage kunnen leveren aan een milieuvriendelijke teelt van aardappels.

Aan de middag namen ongeveer veertig professionals uit bedrijfsleven en de overheid deel. De discussie maakte duidelijk dat de plantenveredelingsbedrijven het belangrijk vinden dat de EU-regelgeving rondom genetisch gemodificeerde planten wordt aangepast. Aardappels die via genetische modificatie aardappel-eigen resistentiegenen hebben ontvangen en daarom resistent zijn t tegen phytophthora (cisgene aardappels), zouden volgens deze bedrijven vrijgesteld moeten worden van de volledige EU-procedure voor de toelating van genetisch gemodificeerde gewassen. Die procedure maakt het voor de aardappelveredelingsbedrijven nu nog onbetaalbaar om de resistente rassen op de markt te brengen.

’ Avonds bleek dat ook het geïnteresseerde publiek onder de indruk is van de resistente planten en zich hardop afvraagt hoe snel de DuRPh-resultaten echt in de maatschappij kunnen worden overgenomen.

Vrij van phytophthora

De bezoekers kregen tijdens de rondleiding over het proefveld vatbare planten en resistente planten te zien. De resistente planten waren grotendeels afkomstig uit het DuRPh-programma, er stonden ook twee resistente rassen die via kruisingsveredeling ontwikkeld zijn. Duidelijk bleek dat als er maar één resistentie gen in een plant aanwezig is (door gm of door klassiek) er nu al phytophthora-sporen zijn die deze resistentie kunnen doorbreken. Bespuitingen met lage doseringen (25% van het advies)  fungiciden konden aantasting van deze planten alsnog  voorkomen. Tevens werd zo het resistentie-gen zelf beschermd tegen verdere doorbraak. De planten waarin resistentiegenen gestapeld waren, hoefden zelfs in dit zware phytophthora-seizoen niet gespoten te worden om volledig vrij te blijven van phytophthora.

Resistentiegenen uit wilde aardappels

Dit jaar waren voor het eerst aardappels te zien die via genetische modificatie waren uitgerust met een set van drie verschillende resistentiegenen uit wilde aardappels. Dergelijke resistente rassen maken het voor de schimmel heel lastig  om door de resistentie heen te breken. De planten hebben als het ware in één klap drie verschillende sloten gekregen. De ziekteverwekker moet dan tegelijkertijd drie verschillende en passende ‘sleutels’ ontwikkelen om de plant succesvol te kunnen belagen.

Teelt van aardappels milieuvriendelijker

Door de teelt van deze gentech-aardappels te combineren met het monitoren van phytophthora, kan zo lang mogelijk gebruik worden gemaakt van de resistenties. Daarmee kan de teelt van aardappels over de hele wereld een stuk milieuvriendelijker worden en kunnen boeren die zich geen dure bestrijdingsmiddelen kunnen veroorloven, toch een goede opbrengst halen van dit steeds belangrijker wordende voedselgewas.

Tijdens de middag én de avond kwamen er vragen naar voren over de voorwaarden waarop Wageningen UR de resultaten van DuRPh beschikbaar stelt. Wageningen UR hecht er veel waarde aan dat de kennis en genen van DuRPh door zo veel mogelijk bedrijven en instituten gebruikt kunnen worden. Er zal daarom ruimhartig worden omgegaan met vragen om licenties op de genen.

De onderzoeksresultaten laten echter heel duidelijk zien dat resistentie-genen in de praktijk zeer zorgvuldig benut moeten worden. De genetische samenstelling van de phytophthora populaties moet nauwkeurig gevolgd worden, in combinatie van het gericht inzetten van specifieke combinaties (stapelingen) van resistentiegenen. Daarom zal Wageningen UR er wel naar streven om een sturende vinger aan de pols te houden.