Toevallige vondst stenen werktuig Turkije

Nieuws

Toevallige vondst stenen werktuig toont aan dat er al eerder mensen in Turkije woonden dan gedacht

Gepubliceerd op
30 december 2014

Er wonen al veel langer mensen in West-Turkije dan tot nu toe kon worden aangetoond. Dat bewijst de vondst van een stenen werktuig in het gebied. Dit werktuig dateert uit de steentijd en is tussen de 1,17 en 1,24 miljoen jaar oud. Een internationaal team van onderzoekers, waaronder Wouter van Gorp en Jeroen Schoorl van de leerstoelgroep Bodemgeografie en Landschap van Wageningen Universiteit, publiceerde deze vondst onlangs in het wetenschappelijke tijdschrift Quaternary Science Reviews.

De vuistbijl die tussen de 1,17 en 1,24 miljoen jaar geleden moet zijn gevormd
De vuistbijl die tussen de 1,17 en 1,24 miljoen jaar geleden moet zijn gevormd

Het gereedschap is door wetenschappers gevonden in sedimenten van een oude bedding van de Gediz-rivier. Het team wetenschappers uit het Verenigd Koninkrijk, Turkije en de universiteiten van Twente, Wageningen, Utrecht en Amsterdam (VU) stond onder leiding van prof. Darrel Maddy van de Universiteit van Newcastle. Zij hebben radio-isotopen en paleomagnetische dateringstechnieken gebruikt op lava die vlak voor en vlak na de vorming van de rivierafzettingen is uitgestroomd. Hierbij hebben Jeroen Schoorl en Wouter van Gorp bijgedragen aan diverse veldwerken waarin de oude sedimenten zijn beschreven en basalten zijn bemonsterd. Daarnaast heeft Wouter van Gorp de basalten gedateerd in het laboratorium van Jan Wijbrans aan de VU.

De wetenschappers werkten aan een langdurig project om oude rivierlopen te reconstrueren. Doel ervan was om gegevens te verzamelen over het klimaat en de tectonische activiteit lang geleden. De vondst van het stenen werktuig was erg bijzonder. Het is het oudste, goed gedateerde menselijke artefact dat tot nu toe is gevonden in Turkije. Er zijn al eerder werktuigen gevonden, maar het was niet mogelijk om de absolute ouderdom daarvan te bepalen. Bij deze kon dat wel, zeggen de onderzoekers: “We konden heel precies een datering vaststellen aan de hand van lavastromen die destijds de rivier hebben afgedamd. Ze laten zien dat de sedimenten waarin de vuistbijl is gevonden tussen de 1,17  en 1,24 miljoen jaar geleden zijn gevormd. Deze dateringen vormen voor het eerst onomstotelijk bewijs dat er al veel eerder mensen in West-Turkije woonden dan tot nu toe kon worden aangetoond.”

turkije.jpg

Met de vondst van het werktuig kan de migratie van de vroege mens weer wat nauwkeuriger worden gereconstrueerd. Zo kunnen we de verspreiding van onze voorouders en de oorsprong van de eerste Europeanen beter begrijpen. Het is waarschijnlijk dat het Anatolisch schiereiland de doorgang was die onze voorouders van Azië naar Europa heeft geleid. De vindplaats van het werktuig (foto) ligt minder dan 200 km van de Bosporus, waarlangs de mens waarschijnlijk naar het Europees vasteland is overgestoken.