Tropische veengebieden vernatten

Nieuws

Tropische veengebieden vernatten

Gepubliceerd op
2 september 2014

Natuurlijke veenbossen zijn belangrijke bronnen van biodiversiteit, CO2-opslaggebieden en hydrologische buffers. Ze bevatten veel verschillende soorten bomen, waaronder economisch zeer belangrijke soorten, en vormen de leefomgeving voor veel bedreigde soorten. In hun natuurlijke staat slaan deze veenbossen CO2 op, maar vele van deze bossen veranderen momenteel in CO2-bronnen. Wageningen Environmental Research (Alterra) ontwikkelt oplossingen, bijvoorbeeld systemen voor beter watermanagement. Deze methode is nu goedgekeurd als een nieuwe ‘Verified Carbon Standard’-methodologie.

Foto: Kanaal dat door bewoners is gemaakt in een veenbos

Wereldwijd bestaat er ongeveer 45 miljoen hectare tropisch veenbos. Grote delen van deze nogal onbekende maar zeer belangrijke landschappen in Zuidoost-Azië worden bedreigd door landontginning, landdegradatie en branden. Dit beschadigt hun natuurlijke functies als bronnen van biodiversiteit, CO2-opslag en hydrologische buffers. Afwatering is vereist om deze gebieden geschikt te maken voor landbouw of plantages, wat onvermijdelijk leidt tot onomkeerbare bodemdaling, met als gevolg een afname van het veen dat in de vorm van CO2 in de atmosfeer terechtkomt. Als dit doorzet leidt dit tot ernstige verstoring van de ondergrond en problemen voor cultivatie en het levensonderhoud van mensen.

Damconstructie met behulp van lokaal beschikbare materialen.
Damconstructie met behulp van lokaal beschikbare materialen.

Adequaat watermanagement vermindert CO2-verlies veroorzaakt door afwatering en branden. Als veengebieden beschadigd zijn door legale of illegale afwateringskanalen, is het nodig dammen te bouwen om de hydrologische integriteit te herstellen. Afwateringskanalen moeten afgedamd worden of de stroming vertraagd om te voorkomen dat de grondwaterstand langdurig significant lager staat dan het veenoppervlak. Alleen vernatting van het veen herstelt de natuurlijke functies, vermindert veenoxidatie en reduceert het risico op brand.

Dam gemaakt met lokaal beschikbaar materiaal (3 m lang, 1 m breed en 2,5 m diep)
Dam gemaakt met lokaal beschikbaar materiaal (3 m lang, 1 m breed en 2,5 m diep)

Het Alterra-model ‘Simulation of Groundwater’ (SIMGRO) toont aan dat een cascade van dicht bij elkaar geplaatste dammen het effectiefst is voor watermanagement. De verschillen in waterstanden tussen de dammen dienen beperkt te worden tot ongeveer 30 cm om lekkage te beperken en erosie te voorkomen. De dammen moeten dezelfde kenmerkende waterdoorlatendheid (snelle stroming) en geringe draagvermogen (zwakke constructie) hebben als tropisch veen. Eenvoudige dammen van lokaal beschikbaar materiaal bleken hoge waterstanden effectief te behouden.

Met een boot over het kanaal
Met een boot over het kanaal

Het vernattingsproces van tropische veengebieden is goedgekeurd als een nieuwe Verified Carbon Standard (VCS)-methodologie. De methodologie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met het Indonesische en Duitse WWF, Remote Sensing Solutions GmbH, Alterra Wageningen University & Research, Winrock International en TerraCarbon LLC.