Tuinbouw op weg naar een circulaire sector

Nieuws

Tuinbouw op weg naar een circulaire sector

Gepubliceerd op
20 januari 2017

Een bijna gesloten, circulaire teelt van tomaat, paprika en komkommer. De nieuwe webtool 'Waterstromen' helpt de Nederlandse glastuinbouwers dat mogelijk maken. 'Als de 4500 telers het instrument goed toepassen, lozen ze minder dan vijf procent van het water', zegt onderzoeker Erik van Os van Wageningen University & Research, business unit Glastuinbouw.

Nóg minder water

'Veel tuinbouwtelers houden het water al een heel eind in kringloop', vertelt Erik van Os, glastuinbouwonderzoeker bij Wageningen University & Research. 'Toch wordt gemiddeld vijf tot vijftien procent geloosd op riool of oppervlaktewater omdat de teler vermoedt dat het water niet goed genoeg meer is doordat het bijvoorbeeld teveel natrium bevat.'

De begin november gelanceerde Wageningse webtool 'Waterstromen' geeft de tuinbouwer inzicht in de waterstromen in zijn kas en de oorzaak van zijn lozingen. 'Door in de tool de instellingen te variëren, zien telers hoe ze naar nul procent lozingen kunnen. Filterspoelwater wordt nu veelal via een automatisch proces geloosd zonder dat de teler concreet ziet wanneer en hoeveel er wordt geloosd. Met de webtool ziet de gebruiker hoe groot het volume is en dat er elke paar dagen een lozing is. Bovendien kan hij met de tool een variant instellen waarbij filterspoelwater wordt hergebruikt. Zo zijn de effecten te zien en krijgt de teler beter inzicht in de noodzakelijke veranderingen. Over de hele linie kunnen de emissies via water in de tuinbouw dalen van vijftien procent naar vijf procent of minder', aldus de onderzoeker.

Dat is goed voor het milieu en goed voor de portemonnee van de tuinder die immers minder verloren water en meststoffen hoeft bij te kopen of dankzij de resultaten van de tool met bepaalde instellingen toe kan met een kleinere zuiveringsinstallatie.

Inspelen op toekomstige regels

Er hangt de sector bovendien nog meer strikte regelgeving boven het hoofd. Vanaf 2018 mag de tuinder alleen nog water lozen als er gebruik wordt gemaakt van zuiveringsapparatuur die gecertificeerd is op het voor 95% verwijderen van bestrijdingsmiddelen. Vanaf 2027 mag het afvalwater zelfs geen stikstof en fosfaat meer bevatten. 'De tuinbouw zal dus steeds meer water moeten recirculeren en dus ook steeds meer apparatuur moeten hebben om het water op kwaliteit te houden', zegt Van Os.

Met de webtool krijgen tuinbouwers meer vat op het volume en de kwaliteit van zijn waterstromen. Daardoor helpt de webtool de tuinbouwer bij het nemen van investeringsbeslissingen als de aanschaf van zuiveringsapparatuur, opslagtanks voor regenwater of apparatuur voor hergebruik van het spoelwater van de filters in zijn kas.

Gratis webtool

De webtool, feitelijk een eenvoudig invulscherm, waarna een slim algoritme het zware rekenwerk uitvoert, is gratis beschikbaar via de website van Wageningen University & Research. De tuinbouwsector heeft het onderzoekswerk betaald. 'Nul-emissies in de glastuinbouw, dus een nagenoeg circulaire glastuinbouw, komen nu in zicht', zegt Van Os. 'De kas wordt in plaats van een grootverbruiker van aardgas steeds meer een energieleverancier, het afgewerkte substraat begint een tweede leven en het proceswater wordt eindeloos hergebruikt. De laatste stap in sluiting van de waterkringloop is het terugwinnen van al het verdampingswater, zoals nu al in de gesloten kas kan. Dit heeft ook veel energetische voordelen, maar is economisch nog niet haalbaar.'

Neem contact op met de expert