Nieuws

Vertrouwen in de agrosector iets gedaald

Gepubliceerd op
20 mei 2014

Na drie achtereenvolgende kwartalen stijging, daalde de Agro Vertrouwensindex in het eerste kwartaal van 2014 licht. Het niveau bleef echter wel boven dat van de eerste drie kwartalen van 2013. Alleen bij de pluimveehouders en akkerbouwers nam het vertrouwen in het eerste kwartaal van 2014 iets toe. In de pluimveehouderij is de gemiddelde stemming nu vier kwartalen achtereen verbeterd.

In absolute zin is de stemming het best onder de melkveehouders,  gevolgd door de akkerbouwers. De glastuinbouwers zijn al langere tijd het meest pessimistisch. De varkenshouders, pluimveehouders en opengrondstuinbouwers zitten daar tussenin.

Volgens Albert Jan Maat, voorzitter van LTO Nederland, laten deze uitkomsten zien dat ondernemen in de land- en tuinbouw een complexe zaak is: “Het vertrouwen onder boeren en tuinders wordt bepaald door marktontwikkelingen en klimaatomstandigheden. Maar de politiek speelt ook een rol: met de groeiende lastenverzwaringen is het voor boeren en tuinders ook lastig om vertrouwen in de toekomst te houden. Alle reden dus om lastenstijgingen (assurantie, drinkwater en accijnzen) terug te draaien nu er meer financiële ruimte is in Den Haag. Dat maakt dat boeren en tuinders de marktontwikkelingen en klimaatomstandigheden beter kunnen opvangen”, aldus Albert Jan Maat.

De Agro Vertrouwensindex is opgebouwd uit een inschatting van de huidige en de toekomstige situatie (termijn 2-3 jaar). De huidige situatie wordt het positiefst ingeschat door de melkveehouders. Al zeven opeenvolgende kwartalen is hun gemiddelde stemming verbeterd. Dit is in geen andere sector het geval. Bij de akkerbouwers veranderd de stemming nauwelijks. In de andere sectoren, en vooral in de opengrondstuinbouw, schommelt het vertrouwen van kwartaal op kwartaal.

De verwachtingen voor de komende 2-3 jaar fluctueren sterk, ook bij akkerbouwers. De index is, bij de meting van begin april, onder de melkveehouders sterk gedaald, terwijl die onder pluimveehouders en opengrondstelers juist steeg. Na een flinke verbetering van de stemming onder de glastuinders in het vierde kwartaal van 2013, daalde deze  fors in het eerste kwartaal van 2014. Gemiddeld daalde de index van de toekomstverwachting tot het laagste niveau sinds begin 2013.

Wat beïnvloedt de stemming in de land- en tuinbouw?

Uit bestudering van achterliggende factoren blijkt dat de stemming in het eerste kwartaal van 2014 in alle sectoren negatief wordt beïnvloed door lagere opbrengstprijzen. In de opengrondstuinbouw, melkveehouderij, pluimveehouderij en glastuinbouw werd dat deels gecompenseerd door hogere producties en in de tuinbouwsectoren ook door lagere kosten. Ondernemers uit de melkveehouderij, akkerbouw en glastuinbouw verwachten dat de prijzen zich het komende jaar niet positief zullen ontwikkelen. Bedrijven in de opengrondstuinbouw, pluimvee en varkenshouderij denken daar anders over.

De pluimveehouderij profiteert van iets betere eierprijzen en iets lagere voerkosten. De laatste helpt de varkenshouders ook, maar zij werden in februari geconfronteerd met vondsten van Afrikaanse varkenspest in Litouwen en Polen, als gevolg waarvan Rusland de grens voor Europees varkensvlees sloot. Dat had onmiddellijk een negatief effect op de prijs, alhoewel die later weer bijtrok.  In de melkveehouderij leeft de verwachting dat na een jaar met recordprijzen voor melk, er vroeg of laat een correctie zal gaan optreden. Van alle sectoren hebben de opengrondsteelten en de akkerbouw het meest te maken met het weer. Het uitblijven van vorst heeft in deze sectoren de stemming in bepaalde teelten negatief beïnvloed (winter- en bewaargroenten).

In alle sectoren speelt onzekerheid over de gevolgen van de politieke spanningen in Oost-Europa. Nederland exporteert veel land- en tuinbouwproducten naar die regio, zoals uitgangsmateriaal en fokvee, tomaten, pootaardappelen, vlees en kaas. Aan de andere kant is Nederland een importeur van maïs en granen uit de Oekraïne. De onzekerheid maakt het lastiger om contracten af te sluiten. Leverings- en betalingszekerheid staan onder druk. Bovendien is de Russische roebel fors gedaald in waarde, wat de concurrentieverhoudingen op de korte termijn verstoord.

Meer informatie over de Agro Vertrouwensindex.