Nieuws

Vraag en aanbod van hout uit Nederlandse bossen steeds meer uit evenwicht

Gepubliceerd op
14 juli 2014

Het evenwicht tussen de vraag naar hout en het aanbod van hout uit de Nederlandse bossen lijkt steeds meer verstoord te worden. Ondanks de toenemende vraag naar hout heeft in bijna de helft van het bos de afgelopen 10 jaar geen oogst plaatsgevonden. En terwijl de vraag naar hout voor industriële toepassingen voor twee derde bestaat uit naaldhout, worden er tegenwoordig vooral loofbomen aangeplant. Dat blijkt uit de Zesde Nederlandse Bosinventarisatie van Alterra Wageningen UR, Probos, Silve en Bureau Daamen.

Een groot deel van het Nederlandse bos is in de eerste helft van de 20e eeuw aangeplant als naaldbos op heide en zandverstuivingen. Een belangrijk doel was het produceren van hout voor de mijnen in Limburg. In de jaren ’80 veranderde het beheer, met meer aandacht voor andere functies van het bos, zoals recreatie en natuurbehoud. Ondanks het feit dat er tegenwoordig weer meer aandacht is voor houtproductie, na de bezuinigingen op natuurbeheer en de hogere houtprijzen, heeft in 43% van het bos de afgelopen 10 jaar geen oogst plaatsgevonden.

Dode bomen

Mede door deze ontwikkelingen in het beheer zijn de bossen dichter geworden, zijn ze meer gemengd, is er nu ongeveer evenveel naald- als loofbos, en is de gemiddelde leeftijd toegenomen. Naaldbos is nu gemiddeld 67 jaar oud, terwijl loofbos gemiddeld 58 jaar oud is. Er staat meer hout in het bos dan ooit tevoren, terwijl de groei iets af lijkt te nemen. Ook de hoeveelheid dood hout is toegenomen ten opzichte van vorige inventarisaties. Dode bomen horen bij een natuurlijk bos en leveren voedsel en nestgelegenheid voor veel bosbewoners.

Verschuiving van naaldbos naar loofbos

De meest recent uitgevoerde bosinventarisatie laat duidelijk zien dat de verschuiving van naaldbos naar loofbos de komende tijd verder door zal zetten. Alterra-onderzoeker Mart-Jan Schelhaas: “Nu wordt jaarlijks ongeveer 1,3 miljoen kuub hout geoogst, waarvan twee derde bestaat uit naaldhout (dennenhout, vuren, lariks, douglas). Dat wordt veel gevraagd door de industrie. Maar de jongste generatie bomen bestaat voor 75 procent uit loofboomsoorten zoals berk, eik en beuk. Dus terwijl de industrie vraagt om naaldhout, en er steeds meer vraag naar hout komt voor bijvoorbeeld energie, wordt er maar op weinig plaatsen geoogst in het bos, en ontwikkelt zich een bos dat de komende tijd niet aan de vraag naar hout zal kunnen voldoen.”

Zesde Nederlandse Bosinventarisatie door Alterra Wageningen UR, Probos, Silve en Bureau Daamen

Zesde Nederlandse Bosinventarisatie

De afgelopen twee  jaar is in opdracht van het ministerie van Economische Zaken de Zesde Nederlandse Bosinventarisatie (NBI6) uitgevoerd, door een consortium bestaande uit Alterra, Probos, Silve en Bureau Daamen. Dergelijke inventarisaties worden eens in de 10 jaar verricht en geven een beeld van de huidige toestand van het bos en de ontwikkelingen sinds de vorige inventarisatie. De resultaten worden onder andere gebruikt voor het rapporteren van de koolstofvastlegging in bos voor het Kyoto Protocol, en voor internationale bossenrapportages zoals de FAO die uitvoert. Bos beslaat 11% van het oppervlak in Nederland. Op bijna 3200 plekken zijn metingen verricht aan in totaal ruim 85 duizend bomen. Doordat deels op dezelfde plekken gemeten is als bij de vorige inventarisatie, is goed na te gaan hoe hard het bos groeit, en hoeveel er geoogst wordt.