Wageningen UR onderzoekt gif TTX in Oosterschelde

Nieuws

Wageningen University & Research onderzoekt toxine TTX in Oosterschelde

Gepubliceerd op
4 juli 2016

In juni 2016 werd in een aantal partijen mosselen en oesters uit het oostelijke en noordelijke deel van de Oosterschelde is tetrodotoxine (TTX) aangetroffen. Overige onderzochte schelpdiermonsters, afkomstig uit schelpdierproductiegebieden zoals bv de Waddenzee en andere delen van de Oosterschelde bleken vrij van deze toxine. Gebieden waarin de voedselveiligheidsnorm voor TTX wordt overschreden, worden door de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) gesloten. Het RIKILT en Wageningen Marine Research onderzoeken de bron van de besmetting in de Oosterschelde en de mogelijkheden van het zuiveren van mosselen en oesters. Alle mosselen en oesters die consumenten in de supermarkt, visdetailhandel en horeca kunnen kopen, zijn veilig voor consumptie.

Wat is TTX?

Tetrodotoxine (TTX) is een neurotoxine die van nature voorkomt in (sub)tropische zeeën. Het wordt zeer waarschijnlijk geproduceerd door een bacterie en kan (direct of indirect) via bodem, water of algen in schelpdieren terechtkomen. Zelfs in zeer geringe hoeveelheden kan TTX het menselijk zenuwstelsel al aantasten, daarom wordt het gereguleerd door de overheid. TTX is vooral bekend doordat het in kogelvissen kan zitten. In Japan, waar ze deze vis graag eten, worden per jaar tientallen mensen ziek na het eten van kogelvis.

Herkomst TTX nog onduidelijk

Het is nog onduidelijk hoe TTX in de Oosterschelde is terechtgekomen of wanneer het is ontstaan. De oorzaak zou in bacteriën kunnen zitten die algemeen voorkomen in het mariene milieu en dus ook in de Oosterschelde. Het is echter een complex systeem, waarbij het samenspel tussen water, algen, sediment en organismen een belangrijke rol speelt. Op dit moment is het nog niet duidelijk of TTX ook in andere organismen voorkomt.

RIKILT test momenteel dagelijks mosselen en oesters

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de schelpdierensector laten de mosselen en oesters momenteel op dagelijkse basis testen door het RIKILT. Binnen een dag is bekend of de schelpdieren besmet zijn met TTX. Als dat het geval is, mogen ze niet geoogst en verkocht worden. Analyses worden uitgevoerd met geavanceerde chemische detectiemethoden. Verder is RIKILT betrokken als Nationaal Referentie Laboratorium voor mariene biotoxines als expert richting de overheid.

Wageningen Marine Research en RIKILT onderzoeken de bron van TTX

De schelpdiersector heeft Wageningen Marine Research en het RIKILT opdracht gegeven te onderzoeken wat de bron is van TTX in de Oosterschelde. Dan kunnen er eventueel maatregelen getroffen worden door de schelpdiersector. De onderzoekers hopen binnen twee maanden te achterhalen wat de bron is van de besmetting of in ieder geval goede indicaties te verkrijgen.  

Wageningen Marine Research onderzoekt zuivering mosselen en oesters

Het toxine komt via de natuurlijke werking van het ecosysteem in de schelpdieren. Zodra de bron niet meer beschikbaar is zal het toxine ook via het natuurlijk systeem weer uit de schelpdieren verdwijnen. Er loopt in opdracht van de schelpdiersector momenteel onderzoek naar detoxificatie van schelpdieren. Hiervoor worden zuiveringsmethoden gebruikt die ook door de mosselsector in de praktijk gebruikt kunnen worden. Hiermee kan mogelijk de natuurlijke zuiveringskracht van mosselen ingezet worden.

Veilig mosselen en oesters eten

Er worden geen mosselen en oesters uit gesloten gebieden gevist. Mosselen en oesters die consumenten in de supermarkt, viswinkel, viskraam en restaurants eten, kunnen dus veilig worden gegeten.