melkstal

Project

AF-12178 Meerwaarde mest en mineralen: Koeien & Kansen

De komende jaren beantwoordt het project Koeien en Kansen de vraag hoe individuele melkveebedrijven zich kunnen ontwikkelen om te voldoen aan de eisen van de toekomst. Het gaat om de Europese doelen voor de Kaderrichtlijn Water, Natura 2000, de Nitraatrichtlijn en haar actieprogramma’s richting bedrijfsspecifiek management en verantwoording. De deelnemende ondernemers spelen hierin een belangrijke voorlopersrol. Zij blijven daarnaast werken aan het verbeteren van de mineralenefficiëntie. Deze gegevens zijn bijvoorbeeld van belang voor het valideren van de KringloopWijzer en het slim inspelen op het toekomstige (mest)beleid.

Binnen het project Koeien & Kansen werken 16 praktijkbedrijven, KTC De Marke, meerdere onderzoeksinstituten van Wageningen University & Research en adviesdiensten samen. Dit langlopende onderzoeksproject werkt aan oplossingen voor vraagstukken in de melkveehouderij. De afgelopen jaren lag de nadruk op gasvormige emissies. De huidige vraag is hoe een melkveehouder ook in de toekomst zijn rendement op peil kan houden, als hij binnen zijn bedrijfsvoering ook rekening moet houden met zijn omgeving, goed waterbeheer, hoogwaardige biodiversiteit, beperkte input van meststoffen en voer.

Praktische kennisontwikkeling

In het project Koeien & Kansen gaan de deelnemers de uitdaging aan een stap verder te gaan dan de kaders van het huidige beleid. Koeien & Kansen werkt onder meer aan kennisontwikkeling voor de overheid en aan praktisch toepasbare kennis voor de praktijk. Hierbij gaat het onder andere om het vinden van technische oplossingen en maatregelen en het vertalen van kennis naar tools. Zo hebben bijvoorbeeld de BEX als de KringloopWijzer hun oorsprong in het project en levert het project momenteel input voor het valideren van de KringloopWijzer. Niet alleen techniek en economie zijn belangrijk voor de bedrijfsontwikkeling; de stem van de maatschappij krijgt een steeds belangrijker rol binnen de bedrijfsvoering en dus ook in het project.

Nieuwe thema’s gericht op water, natuur en maatschappij

De nieuwe beleidsthema’s komen de komende jaren terug in verschillende deelprojecten binnen het projecten Koeien & Kansen.

  • Zo is er aandacht voor de ‘Kaderrichtlijn Water’. Met als doel te verkennen hoe de melkveehouderij om kan gaan met de wensen die horen bij de Kaderrichtlijn Water, wat de gevolgen zijn voor de bedrijfsvoering  en  het ontwikkelen van een tool voor het maken en implementeren van een ‘Bedrijfswaterplan’. Met dit plan worden zowel de doelen van de Kaderrichtlijn Water als die van de veehouder kosteneffectief, transparant en controleerbaar. Het is de ambitie dat dit instrument onderdeel uitmaakt van de KringloopWijzer.
  • Naast water is er aandacht voor biodiversiteit. Het doel hiervan is het stimuleren van de aanwezigheid en diversiteit van waardevolle organismen. Koeien & Kansen richt zich de komende tijd vooral op vergroeningseisen vanuit de EU. Er is onder meer aandacht voor de bodemconditiescore en vergroening in de regio.
  • Nieuw de komende tijd is de expliciete aandacht voor het thema maatschappij. Bedoeling hiervan is zowel bij veehouder als bij de maatschappij bewustwording te realiseren met betrekking tot de rol van de melkveehouderij in de Nederlandse samenleving.

Mestbeleid en gewasproductie

Het mestbeleid blijft een belangrijke rol houden binnen het project Koeien & Kansen. De komende tijd is er aandacht voor maatregelen voor het vijfde en zesde Actieprogramma voor de Nitraatrichtlijn. Dit zijn extra, controleerbare verplichtingen, die het mestbeleid beter laten aansluiten bij de specifieke bedrijfsomstandigheden. Vormen van specifieke maatregelen krijgen uitwerking in verschillende pilots:

  • Voorzetting van een kleine N-pilot, die gericht is op opbrengstgericht N–bemesten
  • Nieuw experiment waar bij limitering van het gebruik van dierlijke mest onder voorwaarden wordt losgelaten.

Naast deze pilots is er een deelproject dat zich richt op het verhogen van de gewasproductie op melkveebedrijven en in beeld brengen van de inspanningen en gevolgen daarvan in bedrijfsverband met de betrokken veehouders. De Nederlandse melkproductie groeit naar verwachting met 15 -20 procent. Aangezien het areaal niet meegroeit, is het van belang een verbeterslag te realiseren in de ruwvoerproductie. Met de juiste managementmaatregelen en ondersteuning van adviseurs en leveranciers kunnen de maïs- en grasopbrengsten aanzienlijk omhoog. Er is onder andere aandacht voor:

  • perceelsgericht bemesten;
  • onderzaai van Italiaans raaigras;
  • drijfmest in de rij bij maïs;
  • gebruik van sensormetingen;
  • bodemscore.

Economie

Ook is er weer aandacht voor de economische resultaten van de deelnemende bedrijven. Per bedrijf geeft het LEI de economische resultaten weer. Verder komen naast economie, ook andere duurzaamheidsprestaties van de Koeien & Kansen bedrijven in beeld. Mogelijk volgt er een beoordeling welke relatie de economische prestaties met de duurzaamheidsresultaten hebben.

Communicatie

Een belangrijk onderdeel van het project Koeien & Kansen is de communicatie. Het draait in dit project om het ontwikkelen van kennis voor de melkveehouderij op het gebied van toekomstige milieudoelen. Dit betreft onder andere de thema’s:

  • waterkwantiteit en –kwaliteit;
  • biodiversiteit;
  • efficiënt mineralengebruik;

Naast het ontwikkelen van kennis wordt deze kennis ook toegepast in de praktijk. De bevindingen en resultaten worden via aansprekende voorbeelden teruggekoppeld met de sector en de overheid. De communicatie verloopt via verschillende kanalen. Allereerst via de deelnemers aan het project. De veehouders vervullen hierin een belangrijke voorbeeldfunctie. Zij communiceren hun praktijkervaringen. Daarnaast verloopt er communicatie via erfbetreders, adviseurs in het project, De Marke en via Nederlandse en internationale netwerken. Verschillende online en offline communicatiemiddelen, zoals een eigen website en een nieuwsbrief, worden hierbij ingezet. Ook zijn er verschillende interactieve bijeenkomsten, in de vorm van excursies, cursussen en inleidingen.

Meer informatie

Meer informatie rondom het project Koeien & Kansen op de website: www.koeienenkansen.nl. Hier zijn alle ervaringen, resultaten, bevindingen en publicaties van de afgelopen jaren te vinden. Alle nieuwe informatie is vaak als eerst terug te vinden op deze website.

Publicaties