Amstelland

Project

Amstelland heeft meer betrokkenheid nodig voor een duurzame toekomst

De Stichting Beschermers Amstelland denkt na over de toekomst van Amstelland en haar eigen positie daarin en heeft de Wetenschapswinkel van Wageningen UR om een onderzoek gevraagd naar de economische basis voor het gebied.

Door de nabijheid van de stad is de maatschappelijke aandacht voor Amstelland hoog. Het gebied is open gebleven dankzij planologische bescherming en de inzet van boeren en burgers. Het onderzoek richtte zich op partijen die het landschap maken (voornamelijk boeren), partijen die indirect economisch afhankelijk zijn van het landschap (waaronder horeca- en recreatiebedrijven), en partijen die het van het landschap gebruik maken (burgers/ recreanten). De onderzoekers hebben gebruik gemaakt van bestaande literatuur en gegevens, en samen gewerkt met betrokkenen om na te denken over mogelijke ontwikkelingsrichtingen.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de concurrentiepositie van de landbouwbedrijven in Amstelland te wensen overlaat. Dat komt onder meer door de nabijheid van de stad, waardoor boeren weinig opties hebben als het gaat om grond, en grond relatief duur is. Daarnaast zijn de weilanden niet heel productief door de relatief natte omstandigheden.

Weidevogels

Die natte omstandigheden zijn echter gunstig voor bloemrijke graslanden en voor weidevogels. Amstelland is voor weidevogels één van de beste gebieden van Nederland. De meeste boeren in Amstelland beschermen de weidevogels. Voor dit beheer krijgen zij subsidie van de provincie. Dit is echter geen verdienmodel waarop zij een toekomstbestendig bedrijf kunnen bouwen. Het voortbestaan van de landbouw en het natuurgerichte beheer van het landschap zijn cruciaal voor een mooi Amstelland.

Recreatie

Duizenden fietsers, wandelaars en watersporters genieten van het mooie landschap van Amstelland. Dit is de basis onder de inkomsten van diverse horeca- en recreatiebedrijven in het gebied.
Over de concurrentiepositie van horeca-  en recreatiebedrijven in Amstelland zijn geen specifieke gegevens beschikbaar. Op basis van het landelijke beeld is echter niet te verwachten dat deze bedrijven het landschapsbeheer kunnen financieren, ondanks dat ze er economisch afhankelijk van zijn. Ook het grote aantal stedelijke recreanten vertaalt zich niet in een grote actieve betrokkenheid bij de instandhouding van het landschap: slechts een fractie is aangesloten bij de Stichting Beschermers Amstelland of een andere burgerorganisatie.

Duurzame toekomst niet vanzelfsprekend

Tegelijkertijd is de toekomst van Amstelland niet veilig gesteld. Voor een groot deel van de veehouders nadert het moment van bedrijfsoverdracht of pensioen en wat daarna gebeurt is onzeker. In Amsterdam en Amstelveen gaan met regelmaat stemmen op om toch maar te bouwen in Amstelland. Voor een duurzame toekomst voor Amstelland is een overheid die stevig blijft inzetten op planologische bescherming en middelen beschikbaar stelt voor beheer en onderhoud van het landschap belangrijk, maar niet genoeg. Ook burgers en bedrijven moeten zich meer voor het gebied gaan inzetten.

Goed merkverhaal en samenwerking

De onderzoekers bevelen aan dat horeca- en recreatiebedrijven meer met elkaar en met de boerenbedrijven gaan samenwerken. Er is een goed merkverhaal nodig voor Amstelland en er is ruimte voor toeristische arrangementen. Er zijn kansen voor streekproducten en voor verbrede boerenbedrijven die zich niet alleen richten op voedselproductie, maar ook op bijvoorbeeld recreatie of zorg.

Ook burgerorganisaties moeten meer gaan samenwerken met de bedrijven maar ook met elkaar. Tot slot is het van belang  dat het de vele gebruikers van Amstelland gemakkelijk wordt gemaakt om financiële bijdragen te leveren, en dat er actief nieuwe Beschermers worden geworven. Een actieve gemeenschap van burgers en bedrijven die zich inzetten voor Amstelland maakt het voor de overheid vervolgens gemakkelijker om planologische bescherming te blijven legitimeren.