Project

Burgerkracht in het groen

Op tal van plekken nemen burgers het heft in handen om te werken aan concrete oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Het is een afspiegeling van de trend van zelforganisatie van en door burgers. Een andere kenmerkende trend in onze samenleving is de veranderende rol van informatie en communicatie: we leven in een informatiesamenleving. Hoe komen deze twee maatschappelijke trends samen in de praktijk? De wijze waarop groen stedelijke burgerinitiatieven zich ontwikkelen en de rol die informatie (informatieprocessen, communicatie, expertise, kennis) hierin speelt, wordt in dit project onderzocht.

Een visie vanuit relationeel perspectief

In dit project wordt een relationeel perspectief gehanteerd. We kijken met andere woorden naar de verbindingen die de burgerinitiatieven aangaan, en de ontwikkeling die ze (daardoor) doormaken. Na een verkennende fase waarin diepte-interviews zijn gehouden met een diversiteit aan burgerinitiatieven over de rol van informatie bij het realiseren van burgerinitiatieven, ging het onderzoek steeds meer de diepte in. Daarbij is ingezoomd op een drietal thema’s:
1. Groepsprocessen;
2. Relaties met externen/instituties en
3. De rol van communicatiemiddelen en meer specifiek sociale media.

In totaal is onderzoek gedaan naar 16 verschillende burgerinitiatieven. Daarnaast is er een leernetwerk van burgerinitiatieven betrokken bij dit onderzoek en proberen de onderzoekers in wisselwerking met de praktijk resultaten te verifiëren en nieuwe kennis te ontwikkelen.

Verschillende soorten kapitaal in burgerinitiatieven

Bij burgerinitiatieven spelen verschillende vormen van kapitaal een rol:

Human capital: Initiatiefnemers spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van burgerinitiatieven. Zij hebben allerlei competenties, ook wel human capital genoemd, die van het belang zijn voor het welslagen van een initiatief. Denk daarbij aan doorzettingsvermogen, ondernemendheid, strategisch inzicht, communicatieve en sociale vaardigheden, etc.

Social capital: Burgerinitiatieven opereren juist als groep, en is dus ook interessant om te kijken naar het sociaal kapitaal. Dit gaat in op de aard van de relaties die de groep met elkaar en met andere betrokkenen heeft.

Informational capital: Speelt een belangrijke rol in het realiseren van burgerinitiatieven. Informational capital bestaat uit data, kennis en expertise waar burgerinitiatieven toegang toe hebben.

De drie vormen van kapitaal interacteren. Zo speelt bijvoorbeeld het human capital van trekkers een belangrijke rol bij het genereren en inzetten van informational en social capital.

Informational capital via verbindingsstrategieën

Informational capital speelt een rol in hoe burgerinitiatieven zich organiseren, in het bepalen wie te betrekken, in het overtuigen van andere mensen en organisaties, in het communiceren van succes etc. In dit onderzoek onderscheiden we drie verschillende strategieën van binding. Er is sprake van ‘bonding’ als er een relatie wordt aangegaan met ‘gelijkgestemden’. Bij ‘bridging’ gaat het om het aangaan van een relatie met ‘niet gelijkgestemden die wel met gelijke machtspositie’ hebben. En ‘linking’ betreft het aangaan van een relatie met ‘niet gelijkgestemden met een andere machtspositie’.

Door succesvolle (bindings)strategieën ontstaat breder palet aan informational capital en worden meer soorten partijen gemobiliseerd. Als het lukt om verschillende strategieën ‘goed’ in te zetten is de kans groot dat een breder palet aan informational capital wordt vergaard en dat meer soorten partijen worden gemobiliseerd waardoor het realiseren van de doelen meer succesvol kan zijn.

Publicaties