bacteria

Project

Decontaminatie van voedselpathogenen met fagen

Faagtherapie is een methode waarbij natuurlijke virussen (bacteriofagen / fagen) gebruikt worden om bacteriële infecties en/of contaminaties te bestrijden. Interesse in de relatief goedkope faagtherapie is de laatste jaren sterk toegenomen, mede dankzij de toename van antibioticaresistenties.

Doelstelling

Van het gebruik van fagen in de bestrijding van Campylobacter en Salmonella is de laatste jaren aangetoond dat een aanzienlijk reductie van de bacteriële besmetting bereikt kan worden. Ondanks veelbelovende resultaten wordt op dit moment faagtherapie in de praktijk niet toegepast met name vanwege het ontbreken van fundamentele kennis op het gebied van resistentieontwikkeling. Een pragmatische oplossing voor het probleem van resistente bacteriën is het gebruik van faagcocktails. Dit is een mix van verschillende fagen die een brede host-range  van stammen kunnen lyseren. Het huidige project richt zich ook op een pragmatische vraagstelling: Hoe kunnen fagen bijdragen aan voedselveiligheid?

Onderzoeksvragen:

  • Kunnen faagcocktails in de vleeskuikenketen het aantal voedselpathogenen in het eindproduct reduceren door ze pal voor de slacht via het drinkwater toe te dienen?
  • Hoe zijn faaglysines te gebruiken bij de bestrijding van gramnegatieve (pathogene) bacteriën op voedselproducten?

Werkwijze

Decontaminatie van levende dieren

De eerste fase (6 maanden) betreft het isoleren en karakteriseren van lytische bacteriofagen met een brede host-range voor in (Nederlands) kippenvlees aangetroffen E. coli-stammen. Tijdens deze fase zal ook een proefdierplan worden uitgewerkt en worden voorgelegd aan de DEC.
In het proefdierexperiment (4 maanden uitvoering plus uitwerking) wordt onderzocht wat het effect is van een anti-E. coli faagbehandeling van vleeskuikens een paar uur voor het reguliere slachtmoment.

Decontaminatie van karkassen

Onderzocht zal worden of door toevoeging van celwandpermeabiliserende agentia lysis van gramnegatieve bacteriën veroorzaakt kan worden door faaglysines.
  • De eerste fase van dit experiment (6 maanden) worden permeabiliserende agentia geïnventariseerd die een veilige toepasbaarheid in de voedselketen niet in de weg staan.
  • De tweede fase betreft het in vitro testen van agens-faag combinaties (4 maanden).

Combinaties die een sterke lysis geven en een brede host-range laten zien worden in een vervolgonderzoek verder onderzocht. Deze combinaties worden dan uitgebreid getest in een meer op de praktijksituatie gelijkende situatie.

Resultaten

Decontaminatie van levende dieren door toediening van faagcocktails via het drinkwater vlak voor de slacht van vleeskuikens bleek in vivo beperkt werkzaam als reductiemiddel van voedselpathogenen in het eindproduct. Alleen bij orale toediening van een hoge dosis faagcocktail was er een reductie aantoonbaar. Bij eenmalige toediening of bij een lagere dosis fagen was er geen effect.

Decontaminatie van karkassen met behulp van faaglysines (i.p.v. volledige fagen) laat een versterkt effect zien (dus grote mate van killing) wanneer er sprake is van een combinatie permeabiliserend agens en faag in plaats van alleen vaag. Echter is er geen sprake van versnelde lysis.

Publicaties