kuikens

Project

Alternatieven voor het doden van eendagskuikens

Om mogelijke alternatieven te ontwikkelen voor het doden van de ééndagskuikens wordt kennis te ontwikkeld die noodzakelijk is om de hieronder genoemde oplossingsrichtingen uit te werken.

Op basis van het rapport “Het doden van eendagshaantjes, kan dat niet anders?” (F. Leenstra et al. 2008, ASG rapport 142) heeft de minister in haar brief aan de tweede kamer van 1 oktober 2008 aangegeven dat drie alternatieven voor het doden van eendagskuikens in principe in aanmerking komen:

  1. Het uitselecteren van mannelijke eieren door het kijken in het vers gelegde ei.
  2. Het beïnvloeden van de geslachtsvorming door aanpassing van de omgevingsfactoren van de kip.
  3. Het uitselecteren van mannelijke eieren met behulp van genetische modificatie.

Het doel van dit project is om te beoordelen in hoeverre deze alternatieven diervriendelijk en technisch- en financieel haalbaar zijn.

Aanpak en tijdspad

Kunnen we onbebroede eieren seksen? En kunnen we hennen beïnvloeden zodat ze meer vrouwelijke eieren leggen? Eerst moeten we begrijpen hoe het mechanisme werkt en een diermodel creëren om geslachtsverandering te induceren. Ook is gekeken hoe een transgene kip te maken met een gen voor green fluorescent protein (GFP). Het uiteindelijke doel is een kippenlijn waarin de insertie stabiel en overerfbaar is.

Werkwijze en Resultaten

In 2014 is over dit onderzoek gepubliceerd met een proefschrift en een afronding met een symposium. Het verslag van het symposium vind u hier: http://www.wur.nl/nl/activiteit/Alternatieven-voor-het-doden-van-eendagshaantjes.htm

Er is met succes gewerkt aan een methode voor het betrouwbaar kunnen seksen van onbebroede eieren. Vervolgens is gewerkt aan het vergelijken van gehaltes van bepaalde hormonen en glucose in eigeel van mannelijke en vrouwelijke bevruchte eieren. Dit had minder succesvolle resultaten. Voor het onderzoek het beïnvloeden van geslachtvorming door het aanpassen van de omgevingsfactoren van de kip werd de invloed van corticosteron en voerbeperking/daling in lichaamsconditie bepaald. Het onderzoek in dit project geeft op drie manieren bewijs voor de regulering van geslachtsverhouding door ingrijpen in het proces van meiose in de eierstok. 1) Afname van lichaamsgewicht rond het tijdstip van meiose was van invloed, 2) Behandeling met corticosteron in het voer beïnvloedde drie parameters (geslachtsverhouding, legfrequentie, en % vruchtbare eieren), die alle drie het beste verklaard worden door een effect op chromosoom segregatie tijdens de meiose, en 3) dieren met verhoogde en verlaagde geslachtsverhouding verschilden in de expressie van genen (genen sets) die van belang zijn voor het proces van meiose.

Daarnaast is onderzoek gedaan naar het uitselecteren van mannelijke eieren met behulp van genetische modificatie. Het alternatief van het seksen van eieren van een genetisch gemodificeerde kip is technisch haalbaar. In het geval de methode zou worden toegepast zou slechts één van de vier grootouderlijnen van leghennen genetisch gemodificeerd worden, en zou verder dezelfde vierwegkruising toegepast worden als in de huidige praktijk. In de eindkruising heeft de hen die de broedeieren legt het GM-gen op het Z chromosoom. De mannelijke eieren van deze hen bevatten dan de GM merker en kunnen worden uitgeselecteerd op basis van de fluorescentie. Maar de vrouwelijke eieren die deze hen legt hebben alleen normale chromosomen. De hieruit voortkomende leghennen die de consumptie-eieren leggen zijn dus niet genetisch gemodificeerd. De leghennen hebben slechts één Z chromosoom en krijgen dit normale Z chromosoom van hun (niet genetisch gemodificeerde) vader. Dus de consumptie eieren die worden geproduceerd zijn afkomstig van normale, niet genetisch gemodificeerde leghennen. Dit betekent dat er geen bedenkingen of eventuele risico’s zijn voor de voedselveiligheid. In oktober 2011 heeft de Commissie voor Biotechnologie bij Dieren (CBD) een positief advies uitgebracht over het voorgenomen dierexperiment voor genetische modificatie van kippen door het inbrengen van een gen voor Enhanced Green Fluorescent protein (EGFP). Echter, een beslissing over de aanvraag werd niet genomen. In oktober werd nog een publieke hoorzitting georganiseerd die niet doorging vanwege gebrek aan aanmeldingen. In 2014 is een stakeholder dialoog georganiseerd over de verschillende alternatieven voor het doden van eendagskuikens. Deze werd in 2014 georganiseerd door het Rathenau instituut.

Publicaties