Alt03 Groene cirkels 2

Project

Groene Cirkels

Op 7 februari 2013 is het samenwerkingsverband tussen de Provincie Zuid-Holland, Heineken Nederland en Wageningen Environmental Research (Alterra) getekend. Gezamenlijk hebben de Groene Cirkel-partners de ambitie om met duurzame ontwikkeling een voorbeeld van wereldklasse te realiseren voor de maatschappij van de toekomst. Dit project maakt onderdeel uit van het TKI Deltatechnologie-programma. Meer waterprojecten zijn te vinden bij Duurzaam Waterbeheer.

Aanleiding van het project

Op 7 februari 2013 is het samenwerkingsverband tussen de Provincie Zuid-Holland, Heineken Nederland en Wageningen Environmental REsearch Alterra) getekend. Gezamenlijk hebben de Groene Cirkel partners de ambitie om met duurzame ontwikkeling een voorbeeld van wereldklasse te realiseren voor de maatschappij voor de maatschappij van de toekomst. Deze ambitie steunt op drie pijlers:

  1. Toekomstbestendige economie.
  2. Brede samenwerking vanuit een gedeelde visie.
  3. Benutten van de kracht van de natuur.

Doel van het project

  1. Verzekerde drinkwatervoorziening – waterkringloop – duurzaam regionaal watergebruik. Het zeker stellen van de beschikbaarheid van zoetwater en de potentie van ecosysteemdiensten voor water diensten die bijdragen aan een circulaire regionale economie.
  2. Een transitie in landgebruik en water management. Beide doelen leveren een bijdrage aan een klimaat neutrale brouwerij en een leefbaar en duurzaam landschap rondom de Heineken brouwerij in Zuid-Holland.
  3. Het ontwikkelen van een aanpak voor gebiedstransities met bedrijven als katalysator. In water governance is er internationaal een sterke beweging richting co-governance, op basis van lokale sociale netwerken die samenwerken met overheden. De rollen die bedrijven in die transitie kunnen spelen is nog vrijwel onbekend. De impact is hiervan is echter veel groter omdat Heineken en Alterra de opgedane kennis en expertise willen exporteren naar andere regio’s en landen. Groene Cirkels toont de nieuwe manier waarop Wageningen Environmental Research (Alterra) samenwerkt met bedrijven en overheden. Met op praktijk gebaseerde kennis profileren we ons wetenschappelijk én maatschappelijk. Dit doen we door wetenschappelijke publicaties, nieuwe Groene Cirkels met andere bedrijven en regionale overheden in NL, een internationale groene cirkel met een Heineken brouwerij buiten NL, en door Groene Cirkels als hét EU voorbeeld voor participatief plannen met ecosysteemdiensten te gebruiken in internationale tenders.

Omschrijving van de activiteiten

  1. Opzet Groene Cirkel netwerk van regionale wateractoren. Dit netwerk moet gaan functioneren als een transitie-arena, die, een gezamenlijke visie ontwikkelt en daarop gebaseerde projecten formuleert, uitvoert en financiert om een duurzaam regionaal watersysteem te realiseren. Deelnemers o.a. Heineken, Dunea, Oase, Hoogheemraadschap Rijnland, CLM, provincie Zuid-Holland en Alterra. Potentiele projecten hebben als doel het sluiten en regionaal maken van watercycli en het inschakelen van het natuurlijk systeem in het landschap. Voorbeelden: Wetlands op Heineken terrein voor waterzuivering, beleving en biodiversiteit, en schoon inlaatwater uit Bommelerwaard; Dankzij het ontwikkelen van natuurlijke plaagregulatie met behulp van groenblauwe dooradering in de boomgaardlandschappen; Nieuwe vormen van waterzuivering van oppervlaktewater met natuurlijke begroeiing gekoppeld aan terugwinnen van fosfaat; Inschakelen van boerenbedrijven in het waterbeheer door leveren landschapsdiensten als natuurlijke waterzuivering en wateropslag, etc.
  2. Experimenten met multifunctionele zuiveringssloot op boerenbedrijf aanleggen om de biodiversiteit, landschappelijke kwaliteit en regionale waterberging te realiseren, en
  3. Het ontwikkelen van een business model op basis van bovengenoemde cases dat model kan staan voor verdere uitrol.

Verwachte resultaten

  1. Identificatie van vervolgstappen om samenwerking uit te breiden met nieuwe partners en in andere regio’s (ook buiten Nederland).
  2. Innovatie: Wetenschappelijke kennis vertaald in praktische toepassing over het inzetten van natuur in waterbeheersprocessen, en opzetten en onderhouden van sociaal – ecologische netwerken
  3. Concrete toepassing in het landschap van de regio Wijk & Wouden en omgeving
  4. Wetenschappelijke nieuwe kennis of kennisvragen over de rol van bedrijven in sociaalecologische netwerken.

De voorlopige resultaten en de te verwachten resultaten hebben er toe geleid dat zowel Heineken, de provincie Zuid-Holland als Wageningen Environmental Research (Alterra) zich formeel uitgesproken hebben de samenwerking na 31 december 2015 voort te zetten.

Innovativiteit

In het Groene Cirkels programma beoogt het consortium een transitie in duurzaam ruimtegebruik tot stand te brengen die een dubbel doel dient: vergroenen van de bierproductie en verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving (incl. biodiversiteit).

Hoe? Door het concept ecosysteemdiensten centraal te zetten als een manier om de natuur werk voor de mens te laten doen. De werking van natuurlijke processen vervangt technische processen die energie en stoffen vragen. Door ecosysteemdiensten in te bouwen in de productieketens van Heineken ontstaat dus “groene duurzaamheid”. Daardoor wordt een nieuw en essentieel element toegevoegd aan de huidige technische invulling van duurzaamheid (“grijze duurzaamheid”)( zoals verwoord in het recente advies circulaire economie van de RLI) gericht op het sluiten van technische cycli en energiearm produceren. Groene duurzaamheid levert naar verwachting een extra voordeel: een verandering in ruimtegebruik die winst oplevert in leefomgeving en welvaart.

Valorisatie

Heineken en de provincie Zuid-Holland zijn de hoofdrolspelers in de zoektocht naar groene duurzaamheid. Dragende actoren zijn 1) agrariërs, natuur- en waterbeheerders, wegbeheerders en andere grondeigenaren als aanbieders van diensten, en 2) burgers, overige bedrijven, regionale overheden, en NGO’s als vragers naar diensten. Zonder hen komt de transitie er niet. Hun positie als land- en watergebruiker is het vertrekpunt van de verandering, en dus ook de basis voor toepassing van wetenschappelijke kennis in de praktijk.

Regionale Groene Cirkel Netwerken zoals voor water zijn van belang als leeromgeving waarbinnen wetenschappelijke kennis kan worden doorontwikkeld, uitgewisseld en toegepast. Dit maakt de Groene Cirkel netwerken een leeromgeving voor wetenschap en praktijk samen.

De wetenschappelijke resultaten worden internationaal gepresenteerd om een workshop met bedrijven te organiseren, gebruikt in de aanvraag voor EU subsidies, en om de samenwerking met andere bedrijven in binnen- en buitenland te entameren.