Project

Groene schoolpleinen

Het project helpt om het belang van contact van kinderen met groen en natuur beter in beeld te brengen. Het kan meer specifiek helpen om een oordeel te vormen over of de subsidie die gegeven is voor het vergroenen van de schoolpleinen ook daadwerkelijk bijdraagt aan EZ-doelstellingen, dan wel bredere doelstellingen van het rijksbeleid. Dit is van belang voor het beoordelen van bruikbaarheid van dergelijke subsidies in de toekomst, als beleidsmaatregel voor het realiseren van EZ-beleidsdoelstellingen. Daarnaast zijn de opgedane inzichten relevant voor burgers en maatschappelijke actoren die bezig zijn met soortgelijke initiatieven rondom schoolpleinen; en geeft het daarmee invulling aan de faciliterende rol die EZ in deze wil vervullen.

Doelstelling

Het doel van het project is om het effect van het groen herinrichten van schoolpleinen in achterstandswijken die momenteel hoofdzakelijk ‘grijs’ zijn uitgevoerd (tegels) op een aantal aspecten zo goed mogelijk te bepalen: welzijn, ontwikkeling (meerdere facetten) en natuurhouding. Het groen herinrichten kan op verschillende wijzen plaatsvinden, met mogelijkerwijs verschillende effecten. Het streven binnen dit meerjarige project was daarom minstens vier her in te richten schoolpleinen in dit onderzoek mee te nemen. Het tweede doel is te zorgen voor een goede doorwerking van de onderzoeksuitkomsten in de maatschappij, met name ten aanzien van soortgelijke initiatieven rondom schoolpleinen.

Resultaten

De resultaten van de voormeting stemden licht optimistisch ten aanzien van de effecten van de herinrichtingen. Zo kunnen kinderen die het huidige plein aantrekkelijker vinden zich na de ochtendpauze (op het plein) beter concentreren en zijn zij op dat moment positiever gestemd dan kinderen die het plein minder aantrekkelijk vinden. Ook zijn kinderen die aangeven vrij vaak buiten te spelen meer vertrouwd met natuur dan kinderen die dit minder vaak zeggen te doen. Als we aannemen dat de herinrichting het plein aantrekkelijker maakt, met name voor die kinderen die het plein momenteel weinig aantrekkelijk vinden, dan kunnen wellicht ook deze kinderen zich na de pauze beter concentreren en zijn wellicht ook zij positiever gestemd. Evenzo, aannemende dat na de groene herinrichting het spelen op het plein meer contact met natuur met zich meebrengt, dan zouden ook die kinderen die momenteel relatief weinig buiten spelen zich meer op hun gemak in of met de natuur kunnen voelen. Bij de eerste nameting bleek alleen voor het sociale klimaat op het plein een aantoonbaar effect te bestaan bij twee van de vier interventiescholen (relatief t.o.v. de controleschool). Bij de tweede nameting, een jaar later, bleek op diezelfde twee scholen het welzijn van de kinderen wat hoger te liggen. Daarnaast was op één school, waar het nieuwe plein ook het actiefst gebruikt leek te worden, op een aantal deelaspecten sprake van een wat positievere natuurhouding. Daarmee lijkt een succesvolle herinrichting inderdaad positieve effecten op te kunnen leveren. Met succesvol wordt hier bedoeld: een plein dat na de herinrichting door de kinderen positiever wordt beoordeeld dan daarvoor. Een belangrijke kanttekening is dat de nieuwe pleinen niet alleen groener zijn, maar ook groter en gevarieerder qua speelmogelijkheden. Welk onderdeel van de verandering het sterkst verantwoordelijk is voor de positieve effecten valt niet met zekerheid te zeggen. Wat betreft de niet succesvolle herinrichtingen, hier lijken een aantal oorzaken voor aan te dragen. Ten eerste moet het plein bestand zijn tegen de speeldruk gedurende pauzes (zonder veel beperkende maatregelen). Daarnaast helpt het als populaire spelvormen op het oude plein ook op het nieuwe plein goed beoefend kunnen worden. Tenslotte lijkt het belangrijk om (door kinderparticipatie) gecreëerde verwachtingen ook waar te maken. Daarbij kunnen tussentijdse bezuinigingen roet in het eten gooien.

Publicaties