Hoogspanning in Krabbendijke

Project

Hoogspanning in Krabbendijke

De overheid heeft besloten om windmolenparken in de Noordzee voor de Zeeuwse kust te plaatsen, waar een nieuw 380 kV hoogspanningslijn voor nodig is. De bewoners in en rondom Krabbendijke, verenigd in het burgerinitiatief ‘380kV nee’, vroegen de Wetenschapswinkel om de mogelijke gevolgen van de komst van de lijn in kaart te brengen.

Verkenning

Het burgerinitiatief legde contact met de Wetenschapswinkel omdat zij vooral meer kennis wil krijgen over mogelijke gevolgen door de komst van de 380kV hoogspanningslijnen op de toekomst van de agrariërs en tuinders in het gebied. Met deze vraag is een groep ACT (Academic Consultancy Training) studenten van Wageningen University aan de slag gegaan. De groep bestond voor het grootste deel uit Agrotechnologie studenten en daarnaast twee Economie studenten. Zij keken naar de mogelijke invloeden van hoogspanningslijnen op de agrarische bedrijfsvoering.

De hoofdvraag van hun onderzoek luidde:
- Welke invloed hebben hoogspanningslijnen op de huidige en toekomstige agrarische bedrijfsvoering?

Daarnaast hebben zij gekeken naar de volgende deelvragen:
- Wat zijn de fysieke invloeden door de plaatsing van de hoogspanningslijnen?
- Wat zijn invloeden van het elektromagnetisch veld van de hoogspanningslijnen?


Fysieke invloeden ontstaan in de agrarische bedrijfsvoering doordat de mast op het land aanwezig is en ruimte inneemt. Daarnaast veroorzaken de hoogspanningslijnen, zodra er stroom doorheen loopt, een elektromagnetisch veld (EMV). Het EMV kan invloed hebben op agrarische bedrijfsvoering, door de gebruikte apparatuur, op de productiviteit van dier en gewas en de gezondheid van mensen.

Deze verkenning heeft geleid tot een literatuurstudie naar de invloeden van hoogspanningsmasten op de agrarische bedrijfsvoering. Verder schreven de studenten een advies aan de actiegroep. De beiden documenten zijn hiernaast als download te vinden.

Onderzoek

De studenten hebben in de literatuur en in gesprekken met deskundigen gefocust op de invloed van hoogspanningslijnen op: GNSS-apparatuur, drones, autonome voertuigen en bodemsensoren, productiviteit van plant en dier, gezondheid en de verkoopwaarde van onroerend goed.

Daarnaast hebben zij de resultaten verwerkt in een adviesrapport en daarbij tevens gekeken naar de communicatie tijdens het proces voor de plaatsing van nieuwe hoogspanningslijnen. Hoe kan het burgerinitiatief de resultaten gebruiken?

Resultaten

De studenten hebben in hun onderzoek geen causaal verband gevonden tussen blootstelling aan laagfrequente magnetische velden en gezondheidsklachten. Er zijn geen effecten gevonden van het EMV van de hoogspanningslijnen op meetmethodieken, die gebaseerd zijn op mechanische, optische en radiometrische, gammastraling, akoestische, pneumatische en elektrochemische principes.

Er zijn wel effecten gemeten bij elektromagnetische sensoren, die elektrische geleiding meten. Dit kan effecten hebben op autonome voertuigen. Wel zijn er alternatieve methoden beschikbaar om benodigde data te verkrijgen.

EMV belemmert de bestuurbaarheid van drones niet. Wel vormen de hoogspanningslijnen en de regelgeving een beperking. En kunnen hoogspanningslijnen het satelliet signaal van drones blokkeren.

Dieren en gewassen

Literatuuronderzoeken bij dieren tonen geen significante verschillen in de melkproductie, melksamenstelling en reproductieparameters bij melkvee. Bij varkens en schapen zijn geen significante verschillen in productie aanuunsysteem ondervonden door een EMV. Er is gevonden dat EMV afwijkingen kan veroorzaken in de ontwikkeling van kippenembryo’s. Bij de gewassen graan en mais kan een EMV met een lage veldsterkte werken als een bio-stimulator zodat de groei van het gewas wordt bevorderd.

Communicatie

Er blijkt in het algemeen een negatieve beeldvorming te bestaan over hoogspanningslijnen. Dit wordt bij agrarische ondernemers met name veroorzaakt door de onzekerheid door mogelijke invloed op nieuwe technieken of de voedselkwaliteit.

De communicatie zoals deze nu plaatsvindt rondom de komst van de 380kV hoogspanningsmasten leidt tot onduidelijkheid, weinig betrokkenheid en weinig draagvlak bij de stakeholders. De studenten bevelen de methode van ‘Interactieve beleidsvorming’ aan om meer draagvlak te creëren en meer betrokkenheid en meer tevredenheid bij stakeholders te krijgen. Dit kan leiden tot een effectiever en efficiënter proces.