Project

Leernetwerk Samenspel Burgerinitiatieven en Overheden in het groene domein

In 2014 heeft Alterra een leernetwerk voor ambtenaren opgestart om gezamenlijk te leren en ervaringen uit te wisselen over hoe overheden het beste ruimte kunnen geven aan en samen kunnen werken met burgerinitiatieven in het groene domein. Het leernetwerk heeft in 2014 vorm gekregen door een plenaire bijeenkomst met ambtenaren van provincies, gemeenten en waterschappen, en door drie deeltrajecten voor gemeenten, waterschappen en provincies. In deze deeltrajecten heeft intervisie plaats gevonden rondom gezamenlijke leervragen en met behulp van door de deelnemers ingebrachte cases. Er was tevens reflectie en input vanuit Alterra en een aantal externe partijen. In 2015 is het leernetwerk verder worden uitgebouwd en verdiept en in 2016 zal worden gestreefd naar gedeeltelijke verzelfstandiging van het leernetwerk.

In de hedendaagse energieke informatie- en netwerksamenleving nemen burgers steeds vaker een actieve rol en initiatief in het publieke domein, ook in het groene domein. Burgerinitiatieven kunnen worden gezien als een uiting van een participatieve of een directe democratie. Vanuit de representatieve democratie wordt nu op allerlei fronten nagedacht over een nieuwe rolopvatting van de overheid. Men heeft het in dit kader over Overheidsparticipatie. Ook EZ is op verschillende manieren en in verschillende trajecten bezig nader te concretiseren wat de nieuwe gewenste rol van de overheid is in het publieke domein (o.a. binnen het Natuurvisie traject).

De projectdoelstelling is het ondersteunen van het ministerie van EZ, bij de ‘uitvoeringsfase’ van de Natuurvisie maar eventueel ook bij andere groene beleidsdossiers, om burgerkracht zo goed mogelijk ruimte te geven en te benutten. Het gaat hierbij met name om de concretisering van de nieuwe rol en het handelen van de rijksoverheid.

Vanuit de meer theoretische verkenning in 2013 naar de verhouding tussen enerzijds burgerinitiatieven als uitingsvorm van de participatieve democratie en anderzijds de representatieve democratie, vraagt EZ aan Alterra om in 2014 na te gaan hoe overheden de meervoudigheid in rol en sturing concreet zouden kunnen vormgeven bij burgerinitiatieven in het groene domein. Hiervoor wordt het leernetwerk 'Samenspel tussen burgerinitiatieven en overheden in het groene domein' opgestart.

Het doel van dit leernetwerk is om met voorlopers bij provincies, waterschappen en gemeenten uit te wisselen over hoe zij meer ruimte kunnen geven aan en samen kunnen werken met burgerinitiatieven in het natuurdomein. De centrale vraag hierbij is: Hoe kunnen overheden hun meervoudige rol bij burgerinitiatieven in het groene domein concreet invulling geven en met elkaar afstemmen? Het leernetwerk wordt rondom een aantal door de deelnemers ingebrachte praktijkcases opgezet, waaraan we vanuit dit project met kennis een bijdrage leveren.

Deliverables

Het projectresultaat bestaat uit drie onderdelen:

  • Leernetwerk groene overheidsparticipatie en co-creatie
  • Bijdrage aan concrete experimenten/cases over hoe betreffende overheden ruimte kunnen geven aan en kunnen samen werken met burgerinitiatieven op landschapsniveau.
  • Leerpunten uit netwerk en cases. Mondt uit in beknopte notitie.

Publicaties