Project

Monitoring schelpdierbestanden

Het monitoren van schelpdierbestanden vormt de permanente basis voor het uitvoeren van het Nederlands beleid ten aanzien van de exploitatie van schelpdieren en de bescherming van het mariene milieu.

Doelstelling project

Het beleidsmatige doel van het monitoren is de beperkende maatregelen voor de visserij zoveel mogelijk toe te spitsen op natuurdoelstellingen, en om resultaten van beheersmaatregelen in de tijd te kunnen volgen en evalueren. De monitoring-gegevens dienen met name als basis voor het inschatten van de effecten van schelpdiervisserij op het ecosysteem, waarbij de voedselreservering voor vogels één van de voornaamste overwegingen is.

Aanpak en tijdspad

Door middel van bestandsopnamen met vaartuigen en in sommige gevallen luchtobservaties worden hoeveelheden, ruimtelijke verspreiding en samenstelling van een aantal schelpdierbestanden in de Nederlandse kustwateren en estuaria vastgelegd. Het betreft mosselbestanden (Mytilus edulis) en kokkelbestanden (Cerastoderma edule) in Waddenzee en Deltawateren en bestanden aan commercieel interessante soorten in de Nederlandse kustzone, met name de halfgeknotte strandschelp (Spisula  subtruncata) en het mesheft, ofwel zwaardschede (Ensis sp.). Daarnaast wordt sinds 2011 de exotische Japanse oester (Crassostrea gigas) in de monitoring opgenomen. Voor het uitvoeren van een aantal onderdelen worden uit het programmabudget gespecialiseerde bedrijfsschepen ingehuurd. De overige bestandsopnamen worden uitgevoerd met schepen van de Rijksbrede Rederij.

Resultaten

Alle schelpdiersurveys resulteren in kaarten met verspreidingsgegevens, welke voor kennisverspreiding worden opgenomen in jaarlijkse rapportages. Alle verzamelde gegevens worden opgeslagen in een centrale database, van waaruit data snel en accuraat op te vragen zijn. Met de jaarlijkse resultaten worden de lopende tijdreeksen aangevuld, welke een belangrijk gereedschap zijn voor beleidsadvisering en het inschatten van natuur-effecten van visserij. De volgende rapporten zullen jaarlijks opgeleverd worden:

  • Het mosselbestand en het areaal aan mosselbanken op de droogvallende platen in de Waddenzee in het voorjaar van [jaartal];
  • Het kokkelbestand in de Nederlandse kustwateren in [jaartal];
  • Schelpdieren in de Nederlandse kustwateren in [jaartal];
  • Het oesterbestand in de Nederlandse kustwateren in [jaartal].
  • Up to date houden van het handboek bestandsopnamen schelpdieren WOT

Voor de mosselbanken in de Waddenzee en de oesterbanken in Waddenzee en Delta wateren, wordt jaarlijks een kaart met contouren bijgewerkt met de nieuwste resultaten van het inmeten. De gegevens worden op aanvraag geleverd aan TMAP en vormen een bijdrage voor de Quality Status Reports.

Alle rapporten van alle internationale expertgroepen, waaraan Nederlandse experts hebben meegewerkt, zijn toegankelijk op de websites van ICES en STECF. Nationale rapporten die voortkomen uit dit programma zijn ook publiekelijk toegankelijk via publicaties CVO.

Publicaties