Project

Mycotoxines wanneer en waar

Fusarium aarziekte is vanwege de opbrengstderving een wereldwijd probleem in granen en maïs. In sommige gebieden lopen de opbrengstverliezen op tot 70%. Feitelijk wordt Fusarium aarziekte veroorzaakt door een complex van schimmels dat in steeds andere samenstelling het gewas belaagt. Van recenter datum is de zorg over het vermogen van verschillende Fusarium soorten om mycotoxinen te produceren. Een aantal van deze chemisch zeer diverse secundaire metabolieten vormen reeds in geringe hoeveelheden een bedreiging voor de gezondheid van mens en dier. Het gaat hierbij onder andere om de mycotoxinen; beauvericine, moniliformin, β-zearalenol en zearalenone, evenals sesquiterpenen zoals DON (deoxynivalenol), T2 en HT2 toxine en NIV (nivalenol).

De Europese Commissie heeft daarom actielimieten vastgesteld voor een aantal van deze mycotoxinen, terwijl voor enkele andere deze regels aanstaande zijn (Verordening (EG) nr. 1881/2006; Verordening (EG) nr. 1126/2007). Vanwege deze normen voor mycotoxinen in voedsel en voer zijn, bij ongunstige teeltcondities, partijen niet vermarktbaar. Nu al is het zo dat de aanwezigheid van mycotoxinen de belangrijkste reden is voor import-interventies van de EU (RASFF report 2009). Daarnaast is het zo dat door de wijze van sampling, partijen vals negatief kunnen scoren zodat toch gezondheidsrisico’s ontstaan.

De Europese Commissie heeft daarom actielimieten vastgesteld voor een aantal van deze mycotoxinen. Toxineniveaus blijken echter lastig te meten en te voorspellen. PPO en PRI hebben met de FusariumScreen een tool ontwikkeld om de infectie van Fusarium real-time en niet destructief te volgen. Nu is een uitbreiding nodig om effecten van omgevingsfactoren op de toxineproductie real-time en kwantitatief te meten. Deze kennis is van groot belang voor de verdere ontwikkeling van een adviessysteem voor telers.

Doel van dit project is het genereren van kennis over de factoren die kritisch zijn op de toxinevorming door Fusarium-soorten tijdens de teelt en afrijping van granen. Het gaat hierbij om temperatuur, vochtigheid, toepassing van fungiciden en invloed van rasresistentie. Deze effecten kunnen worden gemodelleerd voor waarschuwingssystemen.

Resultaten

  • Artikelen over van pathogeniteits- en virulentiefactoren.
  • Presentaties op Europese conferentie.
  • Promotie over pathogeniteitsfactoren van Fusarium graminearum

Aanpak

  • Ontwikkelen Fusarium met toxine-alert construct.
  • Inoculeren onder verschillende klimaatscondities.
  • Effecten meten van competitie tussen Fusarium-soorten.
  • Realtime non-invasieve monitoren van infectie en vorming mycotoxinen.
  • Bepalen biomassa en toxineaccumulatie.
  • Verwerken parameters in modellen.
  • Herevalueren en optimaliseren databases.

Publicaties