Project

Plaagweerbare ecosystemen in kasteelten

De glastuinbouw kan steeds minder pesticiden gebruiken vanwege eisen voor nulemissie en residuvrije producten. Echter, de plagen nemen toe en biologische bestrijding werkt in veel gevallen nog onvoldoende. Het is onduidelijk welke samenstellingen van natuurlijke vijanden de meest plaagweerbare ecosystemen vormen en hoe zo’n systeem goed te managen is. Daarom is de ontwikkeling van een modelstrategie noodzakelijk voor het realiseren van een duurzame en schone glastuinbouw .

Doelstelling

Het aantal plagen in de kassenteelt neemt steeds meer toe, terwijl de inzet van chemische middelen onder druk staat. Bovendien wenst de consument residuvrije producten. Kassen moeten voldoen aan een nulemissie. De noodzaak is groot om plagen te bestrijden zonder de inzet van pesticiden.

Op dit moment lukt plaagbestrijding in veel gevallen niet voldoende met biologische bestrijders. Het is onduidelijk welke samenstellingen van natuurlijke vijanden de meest plaagweerbare ecosystemen vormen en hoe zo’n systeem goed te managen is. Het doel van dit project is het ontwikkelen van een modelstrategie voor het ontwerpen en managen van stabiele ecosystemen van natuurlijke vijanden, waaronder generalistische predatoren die de weerstand tegen plagen in kasteelten verhogen.

Resultaten

In 2012 is het volgende gerealiseerd:

  • Systemen zijn beschreven in een boekhoofdstuk (gepubliceerd in 2012)
  • Gedragsstudies zijn uitgevoerd met de omnivore predator Macrolophus pygmaeus: het effect van alternatief voedsel en habitat op intraguild predatie van de tripspredator Orius laevigatus is bestudeerd in het laboratorium. De studies hebben laten zien dat aanwezigheid van alternatief voedsel intraguild predatie verlaagd. In een gewas met bloemen met stuifmeel lijken beide soorten naast elkaar te kunnen opereren. Dit is zinvol omdat beide predatoren een andere prooivoorkeur hebben.  Er is verder een start gemaakt met het testen van de hypothese van density dependend intraguild predation (bij hogere dichtheden bladluis is er een gereduceerd effect intraguild predatie op de galmug Aphidoletes aphidimyza) Dit moet nog verder uitgewerkt worden.
  • Twee wetenschappelijke artikelen geschreven.


Dit project draagt bij aan een duurzame en schone glastuinbouw. Bovendien versterkt zo de positie van deze sector. De beoogde resultaten geven duidelijkheid over de rol van alternatieve voedselbronnen bij plaagbestrijding met omnivore predatoren. Zo ook inzicht in de interactie tussen generalistische en specialistische natuurlijke vijanden. Daarnaast ontwikkelt de onderzoeksgroep een concept ‘plaagweerbaar ecosysteem’ voor tomaat en paprika.

De informatie is bruikbaar voor telers, voorlichters en producenten van natuurlijke vijanden van plagen in kassen.

Plan van Aanpak

  • Beschrijving van modelecosystemen met mogelijke interacties tussen plagen en bestrijders in tomaat en paprika.
  • Literatuurstudie naar mogelijk verstorende en synergistische interacties tussen bestrijders op tomaat en paprika.
  • Uitvoering van prooivoorkeur- en interactieproeven met generalistische predatoren in tomaat en paprika.
  • Testen gedragsmanipulaties van omnivore predatoren met alternatief voedsel, zoals honingdauw en suikers.
  • Uitwerken en uitbouwen van het model voor een plaagwerend gewasbeschermingsysteem.

Publicaties

Generalist Predators, Food Web Complexities and Biological Pest Control in Greenhouse Crops, Gerben J. Messelink, Maurice W. Sabelis and Arne Janssen (2012)