zwerfafval, milieuschade, verpakkingsmateriaal, afval

Project

Plastic soep op de stoep

Zwerfafval is naast een maatschappelijk probleem dat leidt tot milieuschade, een bron van ergernis voor veel burgers. Het gaat hierbij vooral om verpakkingsmateriaal van consumpties: blikjes, flesjes, wikkels en plastic zoals patatbakjes, en wordt voor het merendeel veroorzaakt door jongeren. Natuur- en milieueducatiecentra (NME-centra) willen daarom volwassenen maar juist ook kinderen en jongeren bewust maken van de impact van zwerfafval. Ze willen graag weten welke (les)activiteiten bijdragen aan een positieve verandering in kennis, houding en gedrag ten aanzien van zwerfafval.

De Werkgroep (Zwerf)afval van het netwerk van NME-centra heeft de Wetenschapswinkel van Wageningen University & Research de vraag gesteld wat een effectieve aanpak is om bij de jeugd dit bewustzijn te creƫren en zo zwerfafval terug te dringen, en beter nog, te voorkomen. In het project is een splitsing gemaakt in twee doelgroepen: kinderen in de leeftijd van het basisonderwijs en jongeren van 12 tot 18 jaar.

Checklist basisonderwijs

De Werkgroep Zwerfafval heeft 130 bestaande lespakketten voor het basisonderwijs bekeken, gericht op de leefomgeving. Vervolgens is er een selectie gemaakt van drie lespakketten die specifiek gericht zijn op zwerfafval, bewustwording en gedragsverandering. De werkgroep wilde van deze pakketten weten of ze effectief zijn als het gaat om gedragsverandering. De onderzoekers hebben daartoe een aantal aanbevelingen opgesteld voor lessen en lesmateriaal over zwerfafval, gericht op waardenontwikkeling en gewoontevorming. Ze hebben een checklist opgesteld waarin de verschillende ingrediƫnten ten behoeve van het lesmateriaal worden beschreven en toegelicht.

Daarnaast heeft een Academic Consultancy Training (ACT) groep zich gebogen over de vraag welke methode leerkrachten kunnen gebruiken om de leerdoelen van lessen over zwerfafval voor groep 7 en 8 te monitoren. De studenten hebben een meetinstrument ontwikkeld om de effectiviteit van lessen over zwerfafval voor het basisonderwijs te evalueren.

Middelbaar onderwijs

Een andere ACT-groep is met de doelgroep jongeren van 12 tot 18 jaar aan de slag geweest. Hun opdracht was antwoord geven op de vraag: Wat zijn effectieve interventies voor deze leeftijdsgroep, zodat zwerfafval voorkomen wordt? De studenten hebben een literatuurstudie gedaan en experts gesproken. Daarover hebben ze een (Engelstalig) rapport samengesteld. Daarnaast hebben zij een checklist ontwikkeld en een monitoringstool ontworpen.