vrachtwagen

Project

ProGemüse

In de Nederlands-Duitse grensregio is de industriële verwerking en verpakking van groenten, b.v. wortelen, spinazie, selderij, uien, bonen en erwten van groot economisch belang. De vraag naar dergelijke producten stijgt gestaag. Voor de noodzakelijke continue stijging van de productiviteit zijn geschikte arealen nodig. Deze arealen worden steeds krapper omdat deze belast zijn met aaltjes, die grote economische schade veroorzaken.

Doelstellingen project

Het project streeft volgende doelen na:

  1. Ontwikkeling van uniforme mothoden in de D/NL grensregio t.b.v. de bepaling van aaltjessschade en de bestrijding daarvan. 
  2. Reductie van aaltjesbezetting in de groenteteelt; daardoor grotere productie en betere kwaliteit. Bij wortelen bedraagt het percentage uitschot ca. 30%! Dit moet tot 10% worden teruggebracht.
  3. Groenteproducenten en MKB’s profiteren van de betere productkwaliteit en -hoeveelheid. Daardoor veiligstellen van de productielocaties in de Nederlands-Duitse grensregio.
  4. Reductie van inzet van bestrijdingsmiddelen. In Nederland worden nematicides op besmette percelen vaak om de drie jaar ingezet, soms profylactisch. Door invoering van alternatieve bestrijdingsmethoden moet in de toekomst volledig worden afgezien van inzet van de zwaar giftige nematicides.
  5. Reductie transportwegen en daardoor CO2-uitstoot. De cirkel van de verwerkers voor leverantie van groenten is soms groter dan 100 km. In de toekomst zal deze afstand door minder aanwezigheid van aaltjes  op groentepercelen met 50% worden verkleind.
  6. Reductie van verspreiding van aaltjes. Door grensoverschrijdende pacht van percelen en van ver uiteen liggende percelen in een regio worden landbouwmachines over grote afstanden verplaatst. Aaltjes worden daarbij verspreid. Door voorlichting en presentatie van tegenmaatregelen (b.v. reiniging) dient de verspreiding duidelijk te worden gereduceerd.
  7. Verbetering teeltadvies. Tot dusver werden in de groenteteelt geen of weinig scholing over aaltjes gerealiseerd. Er zullen per jaar steeds één voorlichtingsbijeenkomsten in D en één in NL worden gehouden (in totaal 6), waarbij grensoverschrijdend wordt uitgenodigd om producenten de mogelijkheden aan de andere kant van de grens te laten zien.
  8. Uitwerken wetenschappelijke basis voor regulatie van aaltjes

Plan van aanpak en tijdspad

1.Bepaling aaltjesbesmetting (02-2010 - 07-2011)

Doel: Standaardisatie van methoden en criteria voor bepaling van aaltjesbesmetting op groentepercelen in de Nl-Dt.- grensregio

Activiteiten:

  1. Standaardisatie en optimalisatie van de monstername (JKI, PPO, LWK)
  2. Standaardisatie en optimalisatie van de extractiemethoden (JKI, PPO, LWK)
  3. Vergelijkend lab-onderzoek in D en NL t.b.v. vergelijking van de resultaten (JKI, PPO, LWK)
  4. Afleiden van schadedrempels voor economisch belangrijke aaltjes (allen)

2. Factoren ter plekken en netwerk (02-2010 - 01-2011)

Doel: bepalen van de aaltjessituatie in de euregio rmn en opbouw van een grensoverschrijdend netwerk „aaltjesproblemen in groenteteelten“

Activiteiten:

  1. Ter beschikking stellen van gegevens over teeltarealen en besmette gebieden. Uitvoering van grondonderzoek (PPO, LWK, MKB’s)
  2. Weergave van de economisch gezien belangrijkste aaltjes en de door hen aangetaste teelten (JKI, PPO, LWK, MKB’s)
  3. Teeltspecifiek advisering aan de groenteproducenten door inleidingen, demonstratiedagen en bezoek aan proefvelden (PPO, LWK, MKB’s)

3. Ontwikkeling van de bestrijdingsmethoden (02-2011 - 01-2013)

Doel: Modificeren van het „Aaltjesschema“ met informatie over het vermeerdingspotentieel en over de schadegevoeligheid van groenteteelten voor schadelijke aaltjes;  Optimalisatie van bestaande bestrijdingsmethoden voor aaltjes, ontwikkeling van alternatieve bestrijdingsmethoden

Activiteiten:

  1. Modificeren van het „Aaltjesschema 2007” als basis van een geoptimaliseerd bouwplan en advisering (JKI, PPO, LWK)
  2. Onderzoek naar alternatieve teeltmethoden: resistente tussenteelten (b.v. voor H. schachtii, bepaalde Meloidogyne-soorten), vangplanten (b.v. voor Meloidogyne), biofumigatie (JKI, PPO, LWK, MKB’s)
  3. Optimalisatie van de teeltmaatregelen: zaaidatum, zaai- en plantdichtheid, oogstdatum, etc. (allen)

4. Scholing en PR (08-2010 - 01-2013)

Doel: groenteproducenten, adviseurs en andere geïnteresseerden over het belang van schadelijke aaltjes in groente informeren en aaltjesschade herkennen en voor dienovereenkomstige bestrijdingsmethoden opleiden, persgesprekken, interactieve homepage, vakcongres

Activiteiten:

  1. Scholing van adviseurs en groenteproducenten over aaltjesschade en de bestrijding daarvan (JKI, PPO, LWK)
  2. Uitwerken en verspreiden van informatiemateriaal over relevante aaltjes en de door hen veroorzaakte schade (allen)
  3. Realiseren van demonstratieproeven en demonstratiedagen (allen)
  4. Organisatie van een vakcongres over aaltjesproblemen in de groenteteelt (LWK)
  5. Opstellen van een interactieve internetsite over de aaltjessituatie in de groenteteelt, projectresultaten en andere links, bevordering van de netwerkgedachte (LWK)

Resultaten (beoogd)

  • Op elkaar afgestemde laboratorium en bemonsterings technieken aan beide zijden van de grens
  • Inzicht in de werkelijke aaltjes besmettingssituatie in de grensregio
  • Eenduidige voorlichtingsboodschap richting telers van industriegroenten
  • Schadedrempels voor aaltjes in de belangrijkste groentegewassen
  • Alternatieve teeltmethoden, groenbemesters, en optimalisatie van teeltmethoden.
  • Flyers met daarin per gewas (peen, ui, prei, schorseneer, koolgewassen, selderij) informatie over schade en beheersing van aaltjes.
  • Flyer met richtlijnen voor bemonstering op aaltjes.
  • Flyer met informatie over de toepassing van Tagetes ter bestrijding van aaltjes.
  • Aaltjesschema ook beschikbaar voor Duitse telers