Project

Vaccinontwikkeling tegen Blauwtong

Blauwtong (BT) is een belangrijke aangifteplichtige dierziekte bij herkauwers die verspreid wordt door knutten. De uitbraak van Blauwtong serotype 8 in 2006 veroorzaakte grote economische schade door met name exportbelemmeringen. Er zijn meer dan 24 serotypen van Blauwtong bekend waarvan meerdere serotypen in Z-Europa voorkomen en dus ook een bedreiging vormen voor Nederland. Introductie en verspreiding van insecten-overdraagbare ziekten zoals Blauwtong zijn zonder vaccinatie zeer moeilijk te bestrijden. Dit project heeft betrekking op vaccinontwikkeling m.b.t. Blauwtong.

Doelstelling

Dit project heeft als doel een effectief en veilig DIVA-vaccin voor BT te ontwikkelen op basis van een replicerend BTvirus (BTV).

Plan van aanpak

Dit project beoogt het introduceren van eigenschappen in BTV, die gewenst zijn voor een vaccin voor Blauwtong, zoals veiligheid, effectiviteit, brede bescherming, en mogelijk een onderscheidbaarheid (Differentiating Vaccinated from Infected Animals: DIVA) van veldvirussen. Er is een methode ontwikkeld om het Blauwtongvirus genetisch te veranderen. Deze techniek zal gebruikt worden om enerzijds mutaties in virale genen aan te brengen en anderzijds om volledige genen van verschillende blauwtongvirussen uit te wisselen. De gewenste eigenschappen van ontwikkelde vaccinkandidaten zullen bestudeerd in vaccinatie-experimenten.

Resultaten

Er is één gen gemuteerd in het blauwtongvirus hetgeen resulteerde in vele van de gewenste eigenschappen voor een vaccin voor Blauwtong. Na vaccinatie van schapen vertoonden de dieren geen ziekteverschijnselen, geen koorts en het vaccinvirus kon nauwelijks aangetoond worden (veiligheid). Dit duidt op een sterk gereduceerde vermeerdering van het vaccinvirus ten opzichte van een normale virusinfectie. Het is dan ook waarschijnlijk dat dit vaccinvirus niet verspreid kan worden via/door knutten naar andere dieren (veiligheid). De neutraliserende immuunrespons na vaccinatie is daarentegen vergelijkbaar met een normale infectie. De gevaccineerde dieren zijn ook volledig beschermd tegen het desbetreffende serotype van Blauwtong (effectief). Gezien de aard van de mutatie zal een deel van de niet-neutraliserende antilichamen niet opgewekt worden (DIVA). Uitwisseling van het serotype-bepalende gen blijkt breed toepasbaar (brede bescherming) maar is niet voor alle serotypen mogelijk. De combinatie van het gemuteerde gen en de uitwisseling van het serotype-bepalende gen zal leiden tot vaccinvirussen voor verschillende serotypen van het Blauwtongvirus.

Publicaties