koeien bij water

Project

Verbetering waterkwaliteit dankzij fosfaatbindende drains

<p>De uitspoeling van fosfaat uit landbouwgronden vormt een bedreiging voor de oppervlakte- waterwaterkwaliteit in Nederland. Voor veel gebieden zal de vereiste oppervlaktewaterkwaliteit volgens de Kader Richtlijn Water (KRW) niet gehaald worden ondanks de maatregelen die genomen zijn om de aanvoer van fosfaat op landbouwgronden te verminderen. Dit kan het gevolg zijn van (i) de grote voorraad fosfaat die in bodems aanwezig is als gevolg van hoge aanvoeren in het verleden waardoor fosfaat gedurende lange tijd nageleverd wordt;  (ii) de mineralisatie van veen (in de ondergrond) en/of fosfaatrijke kwel. Om aan de gestelde eisen  van de KRW te voldoen zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. In het kader van het  innovatie-programma Kader Richtlijn Water van Agentschap NL zijn een aantal maatregelen hiervoor onderzocht door de onderzoeksinstituten Alterra en Deltares.  Door Alterra is een potentieel zeer succesvolle methode ontwikkeld:  “de fosfaatbindende drain”  waarin fosfaat gebonden wordt rondom een drain aan een ijzerhoudend restproduct.  Deze maatregel, bleek gedurende de veldproef van ruim een jaar zeer goed te werken[ Van het aangevoerde fosfaat werd 94% verwijderd waardoor het effluent van de drain voldoet aan de kwaliteitseisen voor oppervlaktewater. De omhulde drain techniek is geselecteerd als een van de negen kansrijke maatregelen in het KRW nutriëntenprogramma Rijn West voor de bollenteelt. De stuurgroep van het Landelijk Milieuoverleg Bloembollen heeft op 14 nov jl,  deze 9 maatregelen met een positief advies voorgelegd aan het RBO Rijn West. De maatregelen worden ingebracht in de gebiedsprocessen ter voorbereiding van het tweede stroomgebiedsbeheerplan 2015-2021. Door Hoogheemraadschap Rijnland wordt een demonstratieproject gestart waar de fosfaatbindende drain een van de drie te testen maatregelen is.</p>

De uitspoeling van fosfaat uit landbouwgronden is een probleem voor het behalen van de waterkwaliteitseisen van oppervlaktewater volgens de Kader Richtlijn Water (KRW). Om deze doelstellingen te halen is alleen een vermindering van de bemesting van fosfaat niet voldoende. Daarom worden methodes ontwikkeld om de fosfaatbelasting van het oppervlaktewater vanuit landbouwgronden te verminderen. De door Alterra ontwikkelde fosfaatbindende drain wordt door probleemhebbers gezien als een kansrijke maatregel.

De belangrijkste doelstelling van het project is (1) de verdere ontwikkeling en het toepasbaar maken van de fosfaatbindende drain, (2) evaluatie van de effectiviteit, praktische bruikbaarheid en specifieke toepasbaarheid van de innovatie, (3) het beschikbaar maken van informatie voor het inplannen van de maatregel in gebiedsplannen voor verbetering van de waterkwaliteit.

 De belangrijkste wetenschappelijke vragen om hier antwoord op te kunnen geven zijn:

  • Welke fosfaatbindende reststoffen zijn toepasbaar? En wat is daarvan de beschikbaarheid?
  • Wat is de levensduur en lange termijn effectiviteit van de drain?

 Activiteiten

  • Onderzoek naar de drainerende werking van de drain (hydrologisch)
  • Onderzoek naar de werkingsduur van fosfaat door de omhulde drain
  • Onderzoek naar toepasbaarheid verschillende ijzerhoudende materialen voor gebruik als fosfaatbindend materiaal
  • Innovatie van de methode door ontwikkeling van een in de fabriek aan te brengen fosfaatbindende omhulling/filtermateriaal van drains

In het project zal samengewerkt worden met Deltares en EAWAG (Zwitserland) in het onderzoek naar de lange termijn werking van de fosfaatbindende omhulling. Met Horman Drainagefilter B.V. wordt samengewerkt aan de ontwikkeling van een fabrieksklare fosfaatbindende drain.

Producten

  • prototype fosfaatbindende drain
  • rapportage van de geschiktheid van restproducten uit de drinkweaterindustrie voor toepassing als fofaat bindend filtermateriaal
  • publicatie in een vaktijdschrift mbt de toepasbaarheid van de maatregel
  • publicatie in een peer reviewed internationaal tijdschrift

Publicaties