Project

Verwaarden van reststromen door bedrijfskringen

Reststromen van bedrijven worden veelal goedkoop afgezet c.q. niet altijd optimaal verwaard. Bedrijven denken daar zelf beperkt over na; verwaarden van reststromen is niet hun kernactiviteit

Bij deze winning ontstaan ook weer nieuwe reststromen die wellicht elders als grondstof voor andere hoogwaardige toepassing ingezet kunnen worden. Juist de combinatie van het winnen van meerdere producten uit één reststroom maakt het ook economisch interessant. Nog interessanter wordt het als een reststroom een tweede hoofdproduct wordt zoals eiwit uit zetmeelaardappel (Solanic).

Ketenontwikkeling op basis van reststromen is organisatorisch complex, vaak te ‘onrijp‘ voor grote bedrijven en te duur voor kleine. Verwaarding van reststromen vergt soms hoogwaardige en kostbare innovaties (high tech) die niet stroken met de status van reststroom. Het is bij het zoeken naar nieuwe toepassingen van bestaande stromen zaak zoveel mogelijk aan te sluiten bij de dagelijkse praktijk en mogelijkheden van bedrijven (low tech beginnen) en bij hun behoefte nieuwe mogelijkheden te verkennen, te ontwikkelen en uit te bouwen. Samenwerking, organisatie en uitwisseling tussen ketenpartijen maken daar onderdeel van uit en zijn in eerste instantie van groter belang dan de ontwikkeling van de beschikbare technologie. Dit betekent dat ook de rollen en de huidige werkwijze binnen de keten van belang zijn.

Omdat reststromen meestal laagwaardig zijn, is transport over grote afstand zelden renderend. Het gaat dan ook in eerste instantie om oplossingen op lokaal en regionaal niveau. Ofwel het creëren van een samenwerkingsverband van een groep van bedrijven in een regio: een regionale bedrijfskring.

De bedrijfskring is een platform waarin participanten met elkaar concrete plannen bedenken, uitwerken en daadwerkelijk gaan realiseren. Een bedrijfskring moet de deelnemers voordelen opleveren zoals inkomsten genereren door:

  • Slimmere verwaarding van reststromen
  • Goedkopere grondstoffen verkregen uit reststromen als alternatief voor bestaande grondstoffen
  • Slimme logistieke aanpak
  • Verbeteren duurzaamheidsimago
  • footprint, CO2, korte in de regio herkenbare ketens


Werkwijze

1. Werven

Voor de oprichting van bedrijfskringen worden toonaangevende spelers met reststromen in diverse regio’s in Nederland benaderd en uitgenodigd voor een eerste bijeenkomst. (zie tabel). Deze bedrijven zijn meedenkers. Met hen worden de contouren voor bedrijfskringen verder vormgegeven en vastgesteld, vanuit het besef dat samenwerking voordeel geeft, ook bij de verwaarding van reststromen. Ook wordt geïnventariseerd welke bedrijven in de verschillende regio’s voor de regionale bedrijfskring benaderd kunnen worden. Ook andere kanalen zoals Kamers van Koophandel, Provincies, etc. zullen daarvoor geraadpleegd worden. Per regio wordt zo een groep van bedrijven geformeerd. Naast aanbieders zijn ook vragers naar reststromen beoogde deelnemers aan een bedrijfskring (Wie zijn zij en waar zitten zij?).

2. toespitsen

Voor twee regio’s worden met de potentiële deelnemers voor de bedrijfskring de mogelijkheden voor verwaarding van reststromen door samenwerking verder toegespitst; de wensen van deze bedrijven zijn daarbij richtinggevend. Resultaat van deze fase is een groep bedrijven die daadwerkelijk de bedrijfskring willen gaan vormen. Deze bedrijven ondertekenen een NDA / LOI .

3. Uitwerken plan per bedrijfskring

In deze fase kunnen de deelnemers aan de bedrijfskring hun plannen verder zakelijk uitwerken. Zij gaan er zelf mee ‘aan de slag’. Bedrijven krijgen huiswerk, WUR faciliteert waar nodig, bijvoorbeeld als het gaat om markt, bedrijfseconomische aspecten, technologie of andere zaken. Deelnemers aan de bijeenkomsten zijn uitsluitend de bedrijven zelf. Dit betekent dat geen andere partijen (zoals bijvoorbeeld overheid) aan deze bijeenkomsten deel kunnen nemen.

4. Besluiten

De deelnemers aan de bedrijfskring stellen het gezamenlijke eindplan voor slimme verwaarding van hun restromen vast en committeren zich aan de realisatie ervan.

5. Uitrollen

Deze spannende fase behelst de daadwerkelijke realisatie van het plan. Voor de samenwerking zal financiering nodig zijn en gevonden moeten worden, en er zullen (bij voorkeur langjarige) contracten worden afgesloten o.a. tussen deelnemers aan de bedrijfskring maar mogelijk ook met andere partijen.

6. Evalueren en communiceren

Na een jaar wordt de stand van zaken geëvalueerd: in hoeverre is het plan gerealiseerd, wat zijn de bottlenecks, wat zijn de oorzaken daarvan en hoe kunnen deze voorkomen worden. Deze ervaringen kunnen enerzijds meegenomen worden voor de continuëring/herhaling van de eigen bedrijfskring en anderzijds ingebracht worden bij de oprichting van (nieuwe) bedrijfskringen elders.

7. Herhalen

Het opzetten van nieuwe bedrijfskringen elders valt buiten dit project.

Publicaties