Project

Xanthomonas - besmetting in koolzaden monitoren

Veel groentegewassen worden vermeerderd via zaad, dat besmet kan zijn met zaadovergaande ziekteverwekkers. Doel van dit project is onderzoek doen naar de kolonisatie van een fluorescent gemerkte Xanthomonas in Brassica (kool) na infecties van jonge planten. Deze kennis draagt bij aan de beheersing van zaadovergaande ziekteverwekkers in (tweejarige) groentegewassen.

De groentenveredelings- en zaadproductiebedrijven zijn van groot belang voor de Nederlandse land- en tuinbouw en daarmee voor de Nederlandse economie. Veel groentegewassen worden vermeerderd via zaad, dat besmet kan zijn met zaadovergaande ziekteverwekkers.

Vooral in tweejarige gewassen zoals kool (Brassica oleracea) en peen (Daucus carota) zijn infecties vaak moeilijk te vermijden. De productieteelt start in zaadbedden met een hoge luchtvochtigheid en hoge temperatuur, zodat infecties worden bevorderd.

Veelal is onvoldoende bekend hoe zaad besmet raakt en waar infecties met ziekteverwekkers in of op het zaad gelokaliseerd zijn. Deze kennis is nodig om te bepalen waar en wanneer tijdens de zaadproductieteelt infecties kunnen worden voorkomen of ontsmettingsmethoden inzetbaar zijn.

Doel van dit project is onderzoek doen naar de kolonisatie van een fluorescent gemerkte Xanthomonas in Brassica (kool) na infecties van jonge planten. In de volgende jaren kan bepaald worden waar, wanneer en hoe ingegrepen moet worden om infecties te voorkomen. Deze kennis draagt bij aan de beheersing van zaadovergaande ziekteverwekkers in (tweejarige) groentegewassen.

De resultaten zullen gedeeltelijk vertaalbaar zijn naar andere combinaties van bacteriële pathogenen en gewassen, waaronder quarantaine bacteriën zoals Clavibacter (tomaat) en Xanthomonas vesicatoria (tomaat, peper).  

Werkwijze

  • In vooronderzoek onderzoeken of twee GFP-gemerkte Xcc stammen kunnen worden teruggevonden in Brassica zaad en Brassica planten met UV-microscopie, confocale laserscanning microscopie en Fluorescent Protein Imaging. Bij een positief resultaat wordt een kasproef ingezet. Bij een negatief resultaat wordt opnieuw met het zaadbedrijfsleven gesproken over een zinvolle invulling van de middelen.
  • Kasproef waarbij 180 Brassica’s worden geïnoculeerd met de GFP gemerkte stammen. De symptoomontwikkeling wordt vastgelegd. Halfrijpe hauwen en zaad wordt onderzocht op besmetting met Xcc.  Deze aanpak geeft inzicht  in het verloop van het infectieproces en de incidentie gekoloniseerde zaden.

Resultaten

  • Technieken waarmee GFP-gemerkte Xcc stammen kunnen worden gelokaliseerd in zaden en in andere delen van Brassica planten.
  • Kennis over de kolonisatieroutes van Xcc in Brassicaplanten die uiteindelijk leiden tot zaadinfecties. Hiermee kan worden bepaald hoe zaadinfecties tijdens zaadproductie kunnen worden vermeden.
  • Kennis over de infectie-incidenties in de verschillende plantendelen, die gebruikt kan worden bij toetsing van plantmateriaal.
  • Onderzoeksverslag en wetenschappelijke publicaties
  • Lezingen voor gebruikers