Longread

Wageningen Bioveterinary Research door de jaren heen

1904

Oprichting RSI, Rijksseruminrichting. Hier werd onderzoek gedaan naar varkensziekten, de bestrijding van vlekziekte alsmede tuberculosebestrijding. RSI hield zich ook bezig met de productie van tuberculine, iets wat we anno 2016 nog steeds doen. In het begin van de 20e eeuw bleek uit onderzoek onder ruim 2500 runderen dat 75% besmet was met tuberculose.

RSI.jpg

1929

Oprichting SVOI, Staats Veeartsenijkundig Onderzoekinstituut, speciaal gericht op onderzoek naar mond-en-klauwzeer (MKZ). Het MKZ-onderzoek werd geleid door dr. Frenkel in labs en later ook speciaal ingerichte isolatiestallen. Indertijd startte ook het onderzoek van viruskweek in vitro in plaats van in vivo. SVOI hield zich ook bezig met de productie van MKZ-sera. Sinds het begin van het ontstaan van het instituut wordt ernaar gestreefd om zoveel mogelijk proeven met dieren te vervangen door de toepassing van andere technieken.

1947

In 1947 publiceerde dr. Frenkel in een OIE-bulletin de kweek MKZ-vaccinvirus in tongepitheel.

De bestrijding van MKZ, mede dankzij het onderzoek en vaccins van SVOI, was een succes: na 1951 daalde het aantal besmette bedrijven van duizenden tot enkele tientallen per jaar. Sinds 1968 komt MKZ nog maar sporadisch in Nederland voor. In 1992 stopte de vaccinatie vanwege economische belangen en het non-vaccinatiebeleid. Preventieve maatregelen voor de insleep van MKZ.

Frenkel.jpg

1951

Vaccinatiesucces: na 1951 daalde het aantal bedrijven dat met besmet was met MKZ van enkele duizenden tot enkele tientallen.
MKZ komt sinds 1968 sporadisch voor in Nederland. Vanwege economische belangen werd in 1992 non-vaccinatiebeleid ingesteld.

shutterstock_17737195_koeien_jongvee_pinken_zwartbont_weiland.jpg

1972

Officiële opening High Containment Unit waarin onderzoek gedaan kan worden op vBSL3-niveau.

HRW.jpg

1985

Oprichting Visziektelaboratorium. Dit laboratorium kreeg al spoedig de aanwijzing als (Nationaal) referentielaboratorium voor visziekten voor de EU.1989

Ontwikkeling van het markervaccin, het DIVA-principe voor vaccins. Met de bijbehorende diagnostiek kan onderscheid gemaakt worden tussen geïnfecteerde en gevaccineerde dieren. DIVA staat voor Differentiating Infected from Vaccinated Animals. Door gebruik van een DIVA-vaccin maakt een dier andere antilichamen tegen het vaccin aan dan tegen de daadwerkelijke ziektekiem. Deze techniek wordt sindsdien toegepast voor de Ziekte van Aujeszky (uitgeroeid in Nederland), IBR en klassieke varkenspest.

1992

Ontdekking van het virus dat abortus blauw bij varkens (PRRS) veroorzaakt: het Lelystadvirus.

_WUR5713.JPG

In 1992 stopte de vaccinatie tegen MKZ omdat vanwege economische belangen non-vaccinatiebeleid werd ingesteld. Preventieve maatregelen voor de insleep van MKZ moeten sindsdien MKZ buiten de Nederlandse deur houden.

1994

Oprichting ID-DLO: Instituut voor Dierhouderij en Diergezondheid uit fusie van vier DLO-instituten. Voor studie van infecties in mens en dier en effectiviteit van interventies en vaccinaties werden in de loop der jaren diverse diermodellen ontwikkeld.

1997

Grote uitbraak van klassieke varkenspest in Nederland. Deze uitbraak begon om 1997 en duurde totaal 13 maanden. Om de uitbraak onder controle te krijgen werden meer dan 12 miljoen varkens vernietigd.

klassieke varkenspest

1998

Start onderzoek antibioticumresistentie, monitoring van het gebruik antibiotica in veehouderij en antimicrobiële resistentie.

P6227304a_powerpoint.jpg

2001

BSE in het VK en start onderzoek bij ID-Lelystad naar BSE en andere prionziekten, de expertise van het instituut inzake prionziekten zou internationaal veel erkenning krijgen. Voor de bestrijding van scrapie onder schapen is met behulp van genen en markers een speciaal fokprogramma opgestart, waarmee succesvol met schapen met resistentie tegen scrapie werd gefokt.

MKZ-uitbraak in het VK die oversloeg naar Nederland. In het VK duurde de MKZ-crisis maandenlang met vele ruimingen tot gevolg; in Nederland was de uitbraak snel onder controle.

2003

Eerst beschreven uitbraak van vogelpest sinds 1926 in Nederland.

kip_shutterstock_162771080.jpg

2006

Uitbraken van vogelgriep en klassieke varkenspest en BTV.

2007

Voor het eerst in Nederland BTV (blauwtong) serotype 8. In 2007 werden ook besmettingen met dit serotype van blauwtongvirus gevonden in Duitsland en UK. De verspreiding bleek te gaan via de Europese knut als vector voor de ziekte.

2008

Dieter Luetticken Award uitgereikt aan Dr Ivo Claassen voor zijn onderzoek naar alternatieven voor dierproeven.

2009

CVI isoleert als eerste de Q-koortsbacterie Coxiella burnetii in Nederland (bacterie). Niet alleen dieren (vooral geiten), maar ook mensen bleken met de bacterie besmet te zijn geraakt. Om de verspreiding een halt toe te roepen werden alle drachtige geiten geruimd.

Ontwikkeling reverse genetics voor BTV

_WUR9429_powerpoint.jpg

2010

Ontwikkeling Rift Valley Fever vaccin gebaseerd op paramyxovirus.

2011

Schmallenbergvirus (in Duitsland ontdekt eind 2010) in Nederland.

shutterstock_12427231_schapen_powerpoint.jpg

2014

Ontwikkeling DISA-vaccin voor vector-borne diseases. DISA staat voor disabled infectious single animal. Dit speciale vaccinvirus komt bij het dier niet in het bloed terecht, waardoor het niet door insecten kan worden opgenomen en verder verspreid kan worden. Het vaccinvirus blijft uitsluitend in het ene dier dat gevaccineerd wordt. Het DISA-vaccins is ontwikkeld voor de bestrijding van blauwtong en African Horse Sickness.

Het blauwtongvirus veroorzaakte enige jaren geleden - naast economische miljoenenschade - bij schapen en runderen ziekte, kreupelheid, misvormd nageslacht en sterfte. Een nieuwe uitbraak lijkt een kwestie van tijd. Onderzoekers van Wageningen UR ontwikkelden een innovatief prototype vaccin, dat verwacht wordt effectiever te zijn dan bestaande vaccins. Verspreiding van de ziekte is zo beter in te dammen. Het nieuwe vaccin is bovendien goed aan te passen aan nieuwe virusvarianten. In samenwerking met een producent kan dit straks beschikbaar komen voor veehouders.

2015

Opening nationale faciliteit voor zoönose-onderzoek bij CVI in Lelystad.

zoonoseonderzoekfaciliteit_O7A0481.jpg

2016

Ondanks dat het antibioticagebruik bij dieren vanaf 2009 sterk is gedaald, blijft het wenselijk onderzoek te doen naar de toenemende antibioticumresistentie bij mens en dier. Onderzoekers van Wageningen UR verzamelen gegevens over de effecten van het gebruik van antibiotica in dieren, op verspreiding en risico’s van resistente bacteriën in de voedselketen en het milieu.

Big data en bio-informatica


Het onderzoek naar diergezondheid levert heel veel data op. We kunnen bijvoorbeeld snel de complete genetische code van virussen en bacteriën bepalen. Het wordt pas echt interessant als deze nieuwe data worden gecombineerd met bestaande data. Bio-informatica helpt ons om deze enorme hoeveelheden data te combineren, te analyseren en te interpreteren. Zo kunnen antwoorden verkregen worden op biologische vragen. Dat stelt ons in staat om conclusies te trekken over herkomst en risico’s van ziekten. Dit zorgt voor nieuwe kennis en toepassingen op het gebied van diergezondheid, voedselveiligheid en epidemiologie. Daarmee zijn wij bijvoorbeeld in staat geweest snel eigenschappen en de herkomst van het virus vast te stellen dat de vogelgriepuitbraak in 2014 veroorzaakte.