Nieuws

Aandacht voor bodemvruchtbaarheid geeft goede opbrengsten met lage uitspoeling

Gepubliceerd op
6 december 2013

In plaats van sterke aanscherpingen van de gebruiksnormen voor stikstof om zo het nitraatgehalte in het bovenste grondwater te reduceren, kan het bemestingsbeleid ook organische bemesting en verhoging van het organische stof gehalte in de grond stimuleren. Langjarig volgehouden kan dat een dusdanig goede bodemtoestand geven dat de N-benutting toeneemt met minder nitraatuitspoeling tot gevolg. Dit blijkt uit het systeemonderzoek in het project Bodemkwaliteit op Zandgrond, uitgevoerd op PPO-locatie Vredepeel.

Nitraatconcentratie in grondwater

Onder akkerbouwpercelen in het zuidoostelijk zandgebied is de nitraatconcentratie in grondwater nog altijd boven de EU-nitraatnorm van 50 mg/l. Dit was reden voor de overheid tot aanscherping van de gebruiksnormen met 20% voor deze gronden in het 5e Actieprogramma Nitraatrichtlijn. In het bedrijfssystemenonderzoek op de PPO-proeflocatie Vredepeel wordt al jaren de nitraatconcentratie in grondwater gemeten. Onder de gangbare percelen is de nitraatconcentratie in het grondwater ook ruim boven de 50 mg/l. Onder de biologische percelen is deze echter al jaren onder de 50 mg/l.

Bemesting bij gangbaar en biologisch

Belangrijke verschillen tussen de biologische en gangbare bedrijfsvoering zijn de hogere organische stofaanvoer via de dierlijke mest, de lagere stikstofaanvoer en de wat extensievere vruchtwisseling met gebruik van groenbemesters. In het biologische systeem wordt bemest met vaste rundermest en runderdrijfmest. In het gangbare systeem wordt bemest met varkensdrijfmest, runderdrijfmest en kunstmest. In het biologische systeem is nog een groenbemester na aardappel mogelijk, in het gangbare systeem door de late oogst niet. In het biologische systeem is minder stikstof beschikbaar voor uitspoeling vanwege de lagere aanvoer, de betere binding in de bodem en opname in groenbemesters.

Opbrengst biologische prei en mais hoger

Opvallend is dat naast de lage uitspoeling in het biologische systeem de opbrengsten van de gangbare en biologische percelen de afgelopen jaren voor enkele gewassen naar elkaar zijn toe gekropen. Voor prei en mais is de opbrengst van de biologische percelen de afgelopen jaren gemiddeld zelfs gelijk of iets hoger dan de gangbare opbrengst. De gemiddelde maisopbrengst over 2011-2013 was 16.6 ton droge stof/ha in het biologische systeem en 14.8 ton/ha in het gangbare systeem. De gemiddelde preiopbrengst over 2011 en 2012 was in beide systemen 33 ton/ha. De goede opbrengsten van biologisch zijn opmerkelijk gezien de lage stikstof input en het niet gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen. Dit rekenen we vooral toe aan een toegenomen bodemvruchtbaarheid in het biologische systeem vanwege de aanvoer van organische stof met dierlijke mest en groenbemesters. Overigens is niet bij alle gewassen de opbrengst vergelijkbaar. Zo is de opbrengst van de biologische aardappels fors lager dan de gangbare aardappels vanwege de Phytophtora-aantastingen.