Persbericht

Afrikaanse olifant beter af in land met goed onderwijs dan met nieuwe natuur

Gepubliceerd op
11 februari 2013

In Afrikaanse landen met een laag niveau van scholing, veel corruptie en een slechte economie komen relatief weinig olifanten voor. In landen waar dat beter is geregeld zijn de olifantendichtheden daarentegen hoger. Zij stellen vast dat kennelijk goed onderwijs en een goede sociaaleconomische ontwikkeling – beter dan het uitbreiden van natuurgebieden - helpen om de olifant in Afrika te beschermen.

Dat concluderen onderzoekers van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR, met Keniase en Britse collega’s in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Biological Conservation.

De Afrikaanse olifant is het icoon van de natuurbescherming in Afrika. Om zijn bescherming op lange termijn te verbeteren onderzocht een team van Wageningse ecologen welke factoren de olifantenaantallen beïnvloeden. Zo kunnen natuurlijke factoren als voedsel en waterbeschikbaarheid van belang zijn, maar ook menselijke factoren als beleid, corruptie, of de economie van een land, die direct of indirect van invloed zijn.

Heel Afrika

In een omvangrijke analyse van literatuurgegevens over de olifantenverspreiding en dichtheden over het hele Afrikaanse continent toont het onderzoeksteam onder leiding van dr. Fred de Boer aan dat natuurlijke factoren als waterbeschikbaarheid het beste de verspreiding over het continent verklaren. Om de dichtheden (uitgedrukt in aantal olifanten per vierkante kilometer) te verklaren blijken menselijke factoren de beste graadmeter. Tot verrassing van de onderzoekers blijken een laag scholingsniveau, een hoge mate van corruptie en een slechte economie allemaal in relatie te staan met lage olifantendichtheden. Ook landen met een slecht natuurbeschermingsbeleid tellen, zoals verwacht, weinig olifanten per vierkante kilometer. De onderzoekers constateren alleen dat er een correlatie is. Maar onderzoeker Fred de Boer vermoedt dat het risico op stroperij voor olifanten in risicolanden bepalend is voor de lage dichtheden daar.

Huidige verspreiding van de olifanten in Afrika (gearceerde gebieden) en gebieden waarvan de dichtheden van olifanten bekend zijn via tellingen (van lage dichtheid, groen, tot hoge dichtheid, blauw).
Huidige verspreiding van de olifanten in Afrika (gearceerde gebieden) en gebieden waarvan de dichtheden van olifanten bekend zijn via tellingen (van lage dichtheid, groen, tot hoge dichtheid, blauw).

Aanpak

Uit het onderzoek concludeert het onderzoeksteam dat een verbetering van de bescherming van olifanten vanuit een sociaaleconomische context moet worden aangepakt. Volgens hen hangt er meer af van goed onderwijs en een goede sociaal- economische ontwikkeling dan van het opzetten van nieuwe natuurgebieden, het vergroten van bestaande natuurgebieden of het creëren van nieuwe drinkplaatsen voor olifanten. Het opstarten van nieuwe plannen voor de bescherming van olifanten, en waarschijnlijk ook voor andere grote diersoorten, is dus minder belangrijk dan de ondersteuning van die plannen door de lokale bevolking. Ook is het van groot belang dat zulke plannen effectief worden uitgevoerd door goed getrainde en betrouwbare ambtenaren.

Foto: © Edward Kohi