Promotie

Barrières in het besluitvormingsproces van klimaatadaptatie

Adaptatie is nodig om met de gevolgen van klimaatverandering om te gaan. Het vergt echter goede stuurmanskunsten om dergelijke maatregelen succesvol langs de vele mogelijke beleidsbarrières te navigeren. Dit proefschrift onderzoekt wat voor barrières beleidsmakers tegenkomen en hoe ze ermee omgaan.

In de wetenschappelijke literatuur worden honderden barrières voor klimaatadaptatie genoemd. In Nederland en het Verenigd Koninkrijk worden enkele daarvan door beleidsmakers als de meest belemmerende ervaren bij het komen tot succesvol klimaatadaptatie beleid: het omgaan met lange termijn gevolgen van klimaatverandering  in korte termijn besluitvorming, de gebrekkige financieringsmogelijkheden en de onduidelijke maatschappelijke kosten en baten.

Researchers should stop producing lists of barriers when the aim is to explain why adaptation to climate change is challenging.
G. Robbert Biesbroek

Het benoemen van barrières is een manier om complexe processen betekenis te geven en te simplificeren. Daardoor ontstaat echter het gevaar dat een simpel begrip van de barrières leidt tot fixaties op te simpele oplossingen om deze te doorbreken. De barrière “te weinig geld” zou bijvoorbeeld op te lossen zijn door “meer geld”.

Onderliggende processen grondig analyseren

Door de onderliggende processen grondig te analyseren zijn patronen te herkennen die een diepere verklaring bieden voor de redenen waarom klimaatadaptatie vaak lastig blijkt. Een beter begrip leidt tot betere interventies om deze patronen te doorbreken. Een van de casussen in het proefschrift, de Waterpleinen in Rotterdam, laat zien dat er sprake is van frame polarisatie, conflict besmetting, en een risico-innovatie paradox die in een beleidsimpasse resulteerden. Verandering van pilotlocatie, het reframen van het concept waterpleinen, en het gebruik van andere beleidsarrangementen resulteerden alsnog in een succesvol waterplein.