Testimonial

Bewust beter voor beest, boer en burger

Eieren met een hoog gehalte aan genot voor de kip, consument en kippenhouders; dat was de droom van de initiatiefnemers van het project ‘Houden van Hennen’ van Wageningen University en Research centre. Meerdere agrotechnologen werden ingeschakeld om de droom uit te werken in een concreet plan. Dit was geen gemakkelijke klus, maar al met al werd met hulp van verschillende belanghebbers alle ideeën gegoten in één plan: de bouw van een ronde kippenstal, die heel toepasselijk ‘het Rondeel’ wordt genoemd èn de eretitel ‘welzijnsvriendelijke duurzame kippenstal’ kreeg toebedeeld.

De uitkomst van de plannen is een stal waar niet alleen de kip zijn ei kwijt kan…

Het Rondeel is een kippenstal met echt een uiterst merkwaardig ontwerp. Niet alleen vanwege zijn ronde uiterlijk; ook vanwege allerlei technische vernuften is de kippenstal een bijzondere in zijn soort. Bij de ontwikkeling van het bouwplan is door verschillende medewerkers van Wageningen University en Research centre naar diverse duurzaamheidseisen gekeken. Niet alleen gericht op bijvoorbeeld het verwerken van de mest, maar vooral ook om het kippenverblijf aangenaam te maken voor de te houden kippen èn de kippenhouders. En, ook naar de consument werd geluisterd.

Beest

De agrotechnologen hadden als uitgangspunt dat de kippen in de stal volledig aan hun trekken konden komen. Ze vonden dan ook dat er volop ruimte moest zijn voor activiteiten van eten en drinken tot het nemen van een stofbad. Een vijfpuntige taartvorm is hiervoor de basis. Iedere punt is opgedeeld in verschillende compartimenten: een nachtverblijf waar de kippen kunnen eten, drinken, eieren leggen en in de hoogte rusten; een dagverblijf om te scharrelen en stof te baden; en een bosrand waar de dieren uit kunnen lopen. Deze manier van het voorzien in de behoeften van de kippen, vergt de nodige ruimte. Doordat in iedere taartpunt 6.000 hennen kunnen vertoeven, is de totale capaciteit van de stal 30.000 hennen. De stal is dan ook een stuk kleinschaliger dan de scharrelstal die aan gemiddeld 50.000 en de gemiddelde legbatterij die aan ongeveer 80.000 hennen onderdak bieden. Daar staat tegenover dat de stal in nòg hoger aanzien staat bij de dierenbescherming dan een biologisch pluimveebedrijf. Vandaar verdiende de stal de driesterren onderscheiding van ze!

Boer

De stalbeheerder wil met plezier drie verschillende petjes kunnen dragen; die van arbeider, ondernemer en dierhouder. Zo zou het Rondeel qua arbeid aantrekkelijk moeten zijn. Vooral bij de wens voor een buitenverblijf voor de kippen was dit knelpunt. Het laten scharrelen van de kippen brengt namelijk meer werk met zich mee in de vorm van controles en het rapen van eieren die niet in de daarvoor bestemde nesten zijn gelegd. Daarnaast heeft de pluimveehouder veel minder overzicht over de kippen; ze zijn namelijk her en der verspreid over de verschillende compartimenten en kunnen zelfs tussen de struiken verstopt (en verstrikt) zitten!

Burger

Een bijkomend zorgenpunt was het zakcentje dat de boeren aan het kippen houden in de veeleisende vorm over zouden houden, omdat de consument nou eenmaal goedkoop voedsel wil: Lonen de eieren wel? ‘Ja’ kan met recht worden geantwoord. Omdat grote problemen op financieel voorzien waren, zijn hiervoor ook specifieke ‘maatregelen’ genomen: Sowieso is de tussenhandel weggenomen – de eieren worden direct afgezet via Albert Heijn – en drukt dat de prijs van het ei. En de verwachting van de initiatiefnemers en bedrijfs- en consumentenwetenschappers was dat de consument de extra marge op het ei bereid was neer te tellen. Gebleken was dat de consument voor de diervriendelijkere manier van produceren meer wil betalen. Voorwaarde voor een duurder ei is dat de burger niet alleen ziet dat hij een eitje van een kip eet die écht een goed leven heeft (gehad), maar vooral ook dat de kip een ‘kipwaardig’ leven heeft gehad, zoals de burger dat zelf wenst te hebben. De leghen zal als het ware een eierleggende vriendin moeten worden voor de burger. Een van de uitwerkingen om te laten zien dat de consument niet wordt voorgelogen is de mogelijkheid om een kijkje te komen nemen op het kippenbedrijf.

In de zorg voor het milieu is indirect met alle drie de groepen - hen, pluimveehouder en consument – rekening gehouden bij het ontwerp van het Rondeel. Daarvoor zijn de nodige maatregelen getroffen, bijvoorbeeld in de vorm van het drogen van de mest, waardoor de totale hoeveelheid mest en de daarin aanwezige ammoniak worden verminderd. Daar zit dan ook het duurzame van de eretitel in omsloten…

De initiatiefnemers zijn trots op het resultaat. En met recht, want de uitkomst van hun plannen is een stal waar niet alleen de kip zijn ei kwijt kan…